Rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin kişilik özellikleri ile denetim odakları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

The purpose of this research is to find out the reationship between locus of control and personality traits. Together with personalit traits, various demographic variables considered to be significant have been taken into consideration. The respective variables have been: age, sex, grade, education of parents, whether the parents were alive, place of dwelling, whether the parents were working, number of siblings and position in sequence, state of income and conception of family attitude. The research was carried out in a sample of 598 people who consisted of students in the 1st, 2nd, 3rd, and 4th grades whose major were Guadiance and Psychological Consultancy at Marmara, İstanbul, Ankara and Gazi Universities. In this research, the Personal Information Form was used to measure demographic characteristics; the Interbal-External Locus of Control Scale of Rotter was used to measure locus of control; while Adjective Check List was used to determine personality traits. In data analysis, Independent Sample of t Test; One Way Anova, Scheffe Test for Anovas that yielded significat results, Kruskal Wallis, Correlation, and Multiregression analyses were carried out. The significance level was taken as .05 and .01. The data were analyzed by applying the programme SPSS 11.0 for Windows. As a result of this research a significant difference between locus of control and sex, education of parents, place of dwelling, number of siblings and family attitude has been determined. Analysis of the relationship between personality traits and locus of control has yielded a significant relationship between locus of control and achievement, dominance, perseverance, order, sympathy for emotions, compassion, showing concern, showing, attention grabbing, self-accusation, readiness for consultation, self-esteem, personal conformity, ideal self, creative personality, military leadership and masculine traits.

Bu araştırmanın amacını denetim odağı ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması oluşturmaktadır. Araştırmada kişilik özellikleri ile birlikte önemli olduğu düşünülen bazı demografik değişkenler de incelenmiştir. Bu değişkenler; yaş, cinsiyet, sınıf, anne-baba eğitim durumu, anne ve babanın hayatta olma durumu, yaşanılan yer, çalışma durumu, kardeş sayısı ve kardeş sırası, gelir durumu, aile tutum algısı olarak kabul edilmiştir. Uygulama Marmara Üniversitesi, İstanbul Ünivrsitesi, Ankara Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi'nde öğrenim gören 1., 2., 3., ve 4. sınıf rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü öğrencilerinden oluşan 598 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada demografik özellikleri ölçmek amacı ile oluşturulan Kişisel Bilgi Formu, denetim odağını ölçmek amacı ile Rotter'ın İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği (RİDKOÖ) ve kişisel özellikleri belirlemek amacı ile Sıfat Tarama Listesi (ACL) kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde ilişkisiz grup t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), anlamlı sonuç veren ANOVA 'lar için Scheffe testi, Kruskal Wallis, korelasyon ve çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Sonuçların manidarlığı .05 ve .01 düzeyinde sınanmıştır. Veriler SPSS 11.0 for Windovs paket programında çözümlenmiştir. Yapılan analizler sonunda, denetim odağı ile cinsiyet, anne eğitim durumu, yaşanılan yer, kardeş sayısı ve aile tutumu algısı değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Kişilik özellikleri ile denetim odağı arasındaki ilişkinin analizi ise; başarma, başatlık, sebat, düzen, duyguları anlama, şevkat gösterme, yakınlık, gösteriş, ilgi görme, kendini suçlama, danışmaya hazır oluş, özgüven, kişisel uyum, ideal benlik, yaratıcı kişliik, askeri liderlik, ve erkeksi özellikler ile denetim odağı arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir.