İlköğretim birinci kadamede görev yapan sınıf öğretmenlerinin sorumluluğa dayalı sınıf yönetimi yaklaşımlarının incelenmesi

Abstract

Bu araştırma ile sınıf yönetimi yaklaşımlarından biri olan sorumluluğa dayalı sınıf yönetimi konusunda ilköğretim I. kademede görev yapan sınıf öğretmenlerinin yaklaşımlarının saptanması amaçlanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için İstanbul'un Kadıköy ilçesinde 12'si resmi, 2'si özel okul olmak üzere 14 okulda görev yapan 280 sınıf öğretmenine anket uygulanmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada kişisel bilgiler formu (cinsiyet, yaş, medeni durum, görev yaptığı okul, halen okuttuğu sınıf, sınıf mevcudu, mesleki deneyimi, mezun olduğu eğitim kurumu ve sınıf yönetimi ile ilgili hizmet içi eğitim alma durumu) ve J. A. Queen, B. B. Blackwelder ve L. P. Mallen tarafından geliştirilmiş olan ve Türkçe'ye Cevat Celep tarafından Sorumluluğa Dayalı Sınıf Yönetimi olarak uyarlanan likert tipi 5 seçenekli Responsible Classroom Management Inventory (RCM) ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizinde frekans ve yüzdelik hesaplamaları, t-testi, varyans analizi ve Pearson moment çarpım katsayısı teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, sınıf öğretmenleri öğrencide sorumluluk duygusunun geliştirilmesi ve sorumlu bireyler olarak davranma becerilerinin geliştirilmesi için dışsal ödüllendirmeye fazla önem verilmemesi, öğrencilerin içsel denetim yeteneğini kazanması gerektiği görüşüne sahiptirler. Ayrıca, öğrencinin ihtiyaçlarını karşılayabileceği bir ortamda sınıf içi kurallar ve işlemlerde öğrenciye sorumluluk verilmesi, öğrencinin kendi davranışlarının sonuçlarını yaşayabileceği güvenli sınıf ortamları oluşturulması gerektiği inancını taşımaktadırlar. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin sorumluluğa dayalı sınıf yönetimi yaklaşımları cinsiyetlerine, çalıştıkları okul türüne göre manidar düzeyde farklılaşmaktadır. Ancak yaş, medeni durum, okuttuğu sınıf, sınıf mevcudu, mesleki deneyim, mezun olduğu eğitim kurumu ve sınıf yönetimi ile ilgili hizmet içi eğitim alma değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sorumluluğa dayalı sınıf yönetimi ölçeğini oluşturan her iki faktör arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Yapılan bu çalışma ile sınıf öğretmenlerinin sorumluluğa dayalı sınıf yönetimi modelini fikren benimsedikleri görülmüştür. Araştırmanın sonucunda sınıf öğretmenlerinin, fikren benimsedikleri öğrencilerin kendilerini özgürce ifade etmelerine fırsat veren, içsel sorumluluk duygusunu kazanabilecekleri bir sınıf yönetimi yaklaşımı olan sorumluluğa dayalı sınıf yönetimi modelini uygulamaları önerilmektedir. This research aims to reveal the approaches of the primary school teachers about Responsible Clasroom Management which is one of the classroom management approaches. In order to realize this aim, questionnaires were applied to 280 primary school teachers employed in fourteen different schools two of which are private and twelve of which belong to state. All of the scools the schools the teachers are employed take place in Kadıköy, a district of İstanbul. Scanning model was exploited in this research. In the research, personal information form about the teachers (gender, age, marital status, the school in wich the teacher is employed, the grade wich is taught, the population of the class, occupational experience, the institution which the teacher graduated from and the state of in-service training about classroom management) is asked. The next research, on the other hand, includes a likert type Responsible Classroom Management Inventory (RCM) scale with five choices which was developed by J. A. Queen, B. B. Blackwelder and L. P. Mallen and which was adapted to Turkish as Sorumluluğa Dayalı Sınıf Yönetimi by Cevat Celep. For the statistical analysis of the data obtained from the research, frequency and percentage calculations, t-test, variance analysis and product moment correlation coifficient techniques have been used. The research findings indicate that the primary scool teachers think the students should gain the ability of self-control rather than giving importance to the exterior award so that they can devolop their ability to behave as responsible individuals. Besides, they believe that students should be given responsibility about classroom rules and processes in an environment where they can satisfy their needs. They also believe that secure classroom atmospheres should be formed in which students can experience the results of their own behaviours. In the research, there is a significant differentiation in responsible classroom management approach of classroom teachers with regard to gender and the school type they are working at. However, no meaningful difference could be discovered with regard to variables such as age, marital status, class the teachers are teaching, number of students, professional experience, school the teachers graduated from and in-service training related to classroom management. A positive relation between both factors constituting the scale of responsible classroom management has been discovered. Primary school teachers opinions about Responsible Classroom Management model were obtained and presented in this study. In the end of the research, it is suggested that Responsible Classroom Management model, which the primary school teachers adopted because it gives the students an opportunity to express themselves freely and in which students can gain a sense of inner responsibility, should be applied.