Oryantasyon (Asya’dan Avrupaya sanat)

Abstract

Sanatın Doğu kolunu oluşturan Doğubilim küreselleşme süreci içerisinde şekillenmiş ve yorumlanmıştır. Doğu'nun oluşumu diğer eski medeniyetler ve İslm'la birlikte yepyeni bir boyut kazanmıştır. Bu oluşum yeni bir tasarı gibidir. Dini birleştiriciliği (İslam)geride kalmış Doğu, kendi özüyle birlikte yeni bir boyut kazanmıştır. İslam Medeniyeti yeryüzünde Atlantik Okyanusu'ndan Hint ve Pasifik Okyanusu'na, Rusya içlerinden Afrika'nın ortalarına kadar uzanan 1400 yıl, elliye yakın devletın varlığına tanık olmuştur. Bütün bu devletler İslami prensiplerle varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bunlardan en uzun ömürlü olanı Osmanlı Devleti'dir. (622yıl) Hint-Babur 330, Kurtuba Emevi hilafeti, 277 yıl. Bu kültürü 20.yy'a Osmanlı Devleti taşımıştır. Edward Said: 1815 ile 1914 yılları arasında Avrupa'nin direkt sömürge imparatorluğu Dünya yüzeinde %35'ten %85'e çıkmıştı. Yeryüzündeki bütün ülkeler o sırada bu olaydan nasiplerini almış bulunuyorlardı. Özellikle Asya ve Afrika Ülkeleri sömürgecilikte başı çekiyorlardı. Ingiltere ve Fransa iki büyük imparatorluk olarak bazen birleşiyor, anlaşıyor,bazen de rekabete düşüyor ve birbirlerine düşman kesiliyorlardı. Doğu'da Akdeniz kıyılarından Çin Hindi ve Malezya'ya tekmil sömürge imparatorlukları ve etki alanları ya birbiri ile sürtüşüyor, yahut birbiri üzerine biniyor ve devamlı çekişmelere sahne oluyorlardı. Ingiliz ve Fransız kültürel ve ırki özellikleri ile islam dünyasına girmişolan Orta-Doğu'da ilk defa biraraya geliyorlar ve bu alanda bütün ağırlığı ve karışık problemleri ile 'Doğu' dünyasını tanıyorlardı…(1) Bir kültürün diğer kültüre saldırısı söz konusu... Ben, bu saldırının sanatta yansımasına da değineceğim,zaman zaman. Birbuçuk yy.'lık saldırıların gerekçesini hazırlamış ve hazırlamaya devam eden bir 'bilimin' varlığı söz konusudur. Doğubilim,Oryantalizm veya Orientalismeadı verilen bu bilime Edward Said:Avrupa'nın Doğu fikri demektedir. (2) Genellikle Doguyu anlatan ve Doğu'yu incelemeye yönelik bu ilim, Batı'nın meydana Getirmiş olduğu ve Batı'nın çıkarlarına yoneliktir.