Aydınlatılmış onamın günümüzdeki yeri: Fiziksel tıp ve rehabilitasyon pratiğindeki sık uygulamalar için örnekler eşliğinde

Abstract

Aydınlatılmış onam (bilgilendirilmiş rıza), hastanın kendisine gerçekleştirilecek tıbbi uygulama konusunda anlayacağı şekilde bilgilendirildikten sonra, tıbbi uygulamanın gerçekleştirilmesi konusunda serbestçe karar vermesini amaçlar. Aydınlatılmış onam, yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde, çağdaş tıp etiği ve uygulamalardan oluşan ahlaki bir öğretidir. Birçok hasta tıbbi durumları ve uygulanması planlanan tedavi hakkında bilgi ve seçenek sahibi olmak ister. Tıbbi uygulamalarla ilgili bilgilendirme, uygulama kısıtlılıklarının anlatılması ve hasta merkezli tedavi onayı çağdaş tıp etiğinin gerektirdiği durumlardır. Bununla birlikte, aydınlatılmış onamın yazılı ve sözlü olması ile içeriğinin kapsamı konusundaki etik ve hukuki tartışmalar halen devam etmektedir. Aydınlatılmış onamın yazılı olmasının hasta açısından birtakım sakıncalar oluşturabileceği bilinmekle birlikte, günümüzde mevcut bazı tıbbi olaylar hakkındaki hukuki kararlar yazılı aydınlatılmış onam alınmasını ispat açısından kaçınılmaz konuma getirmiştir. Bu yazıda hekim - hasta iletişimini güçlendiren aydınlatılmış onam kavramı etik ve hukuki boyutlarıyla gözden geçirilmiş ve kas-iskelet ile sinir sistemi hastalıklarında geniş bir uygulama alanına sahip Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon disiplininde sık kullanılan invaziv ve noninvaziv tedavi yaklaşımları için model teşkil edebilecek yazılı aydınlatılmış onam formları sunulmuştur.

The aim of informed consent is to enable patients to decide upon the treatment with his/her own freewill after being clearly and adequately informed about the recommended treatment. Informed consent is a moral principle that is composed of contemporary medical ethics and administrations beyond being a regulatory obligation. Many patients demand information and options about the medical condition and planned treatment. Information about the medical practice and explanation about its limitations as well as the patient-centered consents are the necessities of the modern medical ethics. Furthermore, the ethical and legal arguments about the written and oral forms of informed consent and the comprehensiveness of their content are still proceeding. Even though, the written form of the informed consent may induce some inconvenience for the patients, due to the legal judgments about some medical conditions in today's practices, having written informed consent has become inevitable to constitute evidence. In this paper, the conception of informed consent, which strengthens the patient-physician relationship, is revised considering its ethical and legal aspects, and some written informed consent forms, which may constitute models for the approaches of the invazive and non-invazive therapeutic procedures in Physical Medicine and Rehabilitation that have a considerable therapeutic area in musculoskeletal and nervous system disesases are presented.