Selçuklu Anadolusu’nda hayvancılık (1075-1318)

Abstract

1071 yılında Selçuklu Sultanı Alparslan ve Romen Diyojen’in orduları arasında gerçekleşen Malazgirt Savaşı, Romen Diyojen’in yenilgisi ile sonuçlanan ve Anadolu’nun kapılarının Türklere açılması ile sonuçlanan önemli bir olaydır. Ancak bu tarih ile Osmanlı Devleti’nin kurulduğu 1299 yılına kadar geçen yaklaşık iki asırlık Türkiye Selçukluları dönemi hakkında ayrıntılı bilgi azdır. Bu dönemde Anadolu’yu kendileri ve sürüleri için cazip bir bölge olarak gören Selçuklu Türklerinin kısa bir süre içinde eski bozkır yaşayış tarzından farklı olarak nasıl yerleşik bir topluma dönüştükleri araştırmaya değer bir konudur. Bu bağlamda dönemin hatırı sayılır güçlerinden olan Selçukluların ekonomisi ve göçebe kökenden geldikleri için bu ekonomi içerisinde hayvancılık faaliyetleri konusunda günümüze kadar yapılmış müstakil bir çalışmanın olmaması nedeniyle bu araştırma, ekonomik ve sosyal tarih alanlarında birçok konuya ışık tutmaktadır.Tez kapsamında yapılan araştırmalar sonucunda, Türkmenlerin Anadolu’ya gelirlerken yanlarında en azından günümüz Karaman koyunlarının, Tiftik keçisinin ve Türkmen atlarının atalarını getirdikleri, ayrıca yerleşik düzene geçtikten sonra da göçebelik döneminde kazandıkları deneyimi kullanarak yetiştirdikleri hayvanların eti, sütü, derisi ve yünü yanı sıra güçlerinden faydalanan iş kollarının Selçuklu ekonomisinde ağırlıklı bir yeri olduğu sonuçlarına varılmıştır.The Battle of Malazgirt, which took place between the armies of the Seljuk Sultan Alparslan and Roman Diogenes in 1071, was an important event that resulted in the defeat of Roman Diogenes and resulted in the opening of the gates of Anatolia to the Turks. But that last up to date with the 1299 establishment of the Ottoman Empire nearly two centuries less information about Turkey Seljuk period. In this period, it is worth investigating how the Seljuk Turks, who saw Anatolia as an attractive region for themselves and their herds, turned into a settled society in a short time, unlike the old steppe lifestyle. In this context, the economy of the Seljuks, one of the considerable powers of the period, and the lack of independent studies on animal husbandry activities in this economy due to their nomadic origins, this research sheds light on many issues in the fields of economic and social history.As a result of the researches conducted within the scope of the thesis, the Turkmens brought with them at least the ancestors of today’s Karaman sheep, Angora goat and Turkmen horses while they came to Anatolia, and also benefited from the meat, milk, skin and wool of the animals they raised using the experience they gained during the nomadic period, as well as their power. It has been concluded that business lines have an important place in the Seljuk economy.