Kanuni halefiyetin şartlarının gerçekleşmemesi halinde alacağın devrine tahvil edilip edilemeyeceği sorunu

Abstract

Üçüncü kimse tarafından alacaklı tatmin edilmekle birlikte halefiyetin şartları gerçekleşmemiş, ifaya rağmen üçüncü kişi halef olamamış ve alacak hakkı ve bağlı hakların intikali gerçekleşmemiş olabilir. Böyle bir durumda üçüncü kişinin ifası üzerine alacaklı tarafından verilen belgenin tahvil yolu ile alacağın devri olarak kabul edilip edilemeyeceği tartışma konusu yapılabilir. Tahvil için öncelikle hukuki bir işlemin varlığı aranır. Halefiyetin kanuni temlik niteliğine sahip olması, irade beyanı içermemesi nedeniyle hukuki işlem niteliğinde kabul edilemeyeceğinden hareketle tahvile imkan tanıyıp tanımayacağı tartışılmalıdır. İkinci tartışılması gereken husus, tarafların farazi iradelerinden işlemin geçersiz olacağını bilselerdi tahvil yolu ile dönüştürülecek yeni işlemi yapmak istediklerinin anlaşılması gerekeceğidir. Bu durumda tarafların farazi iradelerinin tespiti önem arz etmektedir. Tahvil için aranan diğer bir şart ise tahvil edilecek yeni işlemin geçersiz olan işlemden daha ağır sonuçlar içermemesidir. Bu durumda alacağın devri ile ilgili TBK m.191 hükmünün tahvile imkan sağlayıp sağlamadığı ortaya konulmalıdır.