Denim kumaşlarda görsel etkiler

Abstract

ZET……………………………………………………………………………… v SUMMARY……………………………………………………………………….. vi GİRİŞ……………………………………………………………………………… 1 1 - DENİM KUMAŞ………………………………………………………… 2 1.1 - DENİM KUMAŞIN TEKNİK TANIMI............................................. 2 1.2 - DENİM KUMAŞIN TARİHİ……………………………………….. 4 1.2.1 - Blucinin doğuşu “Beatnik” akımı ……………………………. 4 1.2.2 - 20.yy.daki gelişmeler ve Katmandu Yolundaki “Hippi”……… 6 1.2.3 - Savaş Vaktinden Eğlence Zamanına “Savaşın ve Barışın Üniforması Blucin”…………………………………………………… 14 1.2.3.1 – Tavrı Olan Entelektüeller “Karşı Kültürün Üniforması Blucin”………………………………………………………....... 18 1.2.4 - Türkiye’de Denimin Yeri ve Önemi………………………… 22 2 - DENİM KUMAŞIN ÜRETİMİNDEKİ AŞAMALAR…………………... 25 2.1 - HAMMADDE- ELYAF CİNSİ……………………………………... 25 2.2 - İPLİK ÖZELLİĞİ……………………………………………………. 26 2.3 – BOYAMA-İNDİGO BOYAR MADDESİ………………………….. 28 2.3.1 - Küllü İndigo’dan Blucine…………………………………….. 30 2.3.1.1- İndigo Halat Boyama…………………………………. 31 2.3.1.2- İndigo Çözgü Boyama………………………………... 32 2.3.1.3- İndigo Loop Boyama…………………………………. 34 2.4 - DOKUMA …………………………………………………………... 34 2.4.1- Haşıllama………………………………………………………. 34 2.4.1.1 - Çözgü Hazırlama……………………………………... 36 2.4.2 - Tahar……………………………………………. 36 2.4.3 - Dokuma Konstrüksiyonu……………….. 36 2.4.4 - Terbiye ve Sanfor……………………………….. 39 3 - DENİM KUMAŞIN DİKİMİ VE BİTİM İŞLEMLERİ…………………. 41 3.1 - DİKİM İŞLEMLERİ…………………………………………………. 41 3.2 - BİTİM İŞLEMLERİ…………………………………………………. 44 iii 3.2.1 - ‘Bıyık’....…………………………………………………………… 45 3.2.2 - Zımpara……………………………………………………………. 46 3.2.3 - Rodeo ( Kum Yıkama)…………………………………………...... 47 3.2.4 - Yıpranmış Görünüm………………………………………………. 48 3.2.5 - Thermo Denim……………………………………………………. 49 3.2.6 - Lazer………………………………………………………………. 50 3.2.7 - Taş yıkama………………………………………………………… 52 3.2.8 - Enzim yıkama……………………………………………………... 53 3.2.9 - Ağartma…………………………………………………………… 55 3.2.10 - Normal Yıkama…………………………………………………… 56 3.2.11 - Silikon Yıkama…………………………………………………… 57 3.2.12 - Buz Yıkama………………………………………………………. 58 3.2.13 - Kar Yıkama……………………………………………………….. 59 3.2.14 - Power Yıkama…………………………………………………….. 61 3.2.15 - ‘Moon Wash’…………………………………………………….. 62 3.2.16 - ‘Tint’……………………………………………………………... 62 3.2.17 - Süper Taş Yıkama………………………………………………... 63 3.2.18 - Ozon Yıkama……………………………………………………... 65 3.2.19 - Organik Yıkama…………………………………………………... 66 3.2.20 - File Yıkama……………………………………………………….. 67 3.2.21 - Random Yıkama………………………………………………….. 68 3.2.22 - Reçine Yıkama……………………………………………………. 69 3.2.23 - Hipo yıkama………………………………………………………. 70 4 - DÜNYA PAZARINDA DENİM………………………………………… 70 4.1 - DÜNYADA DENİM KUMAŞ KULLANIMI………………………. 70 4.1.1 - Organik Denim…………………………………………………. 71 4.1.1.1 - Organik Pamuk ………………………………………… 71 4.1.1.2 - Organik Denimin Tanımı………………………………. 72 4.1.1.3 - Organik Denim de Aranan Kriterler……………………. 72 4.1.1.3.1 - İplik İmalatında………………………………. 72 4.1.1.3.2 - Haşıllamada………………………………….. 73 4.1.1.3.3 - Örmede-Dokumada…………………………... 73 4.1.1.3.4 - Non-woven İmalatında……………………….. 73 4.1.1.3.5 - Ön Terbiye İşlemlerinde……………………… 73 4.1.1.3.6 - Boyama ve Baskılarda………………………... 73 4.1.1.3.7 - Bitim İşlemlerinde……………………………. 73 4.1.1.3.8 - Paketleme, Depolama ve Taşıma…………….. 74 4.1.1.4 - Organik Denim İmalatında Aksesuarlarla İlgili Kriterler 74 4.2 - TÜRKİYE’NİN DENİM KUMAŞ ÜRETİMİ VE TİCARETİ……… 75 4.2.1 - Denim Kumaş İhracatı………………………………………….. 75 iv 4.2.2 - Denim Kumaş İthalatı…………………………………………... 76 4.3 - DÜNYA PAZARINDA DENİM GİYSİLER………………………... 77 4.4 - DENİM GİYSİ TİCARETİNDE 2010 TAHMİNLERİ……………… 79 4.5 - TÜRKİYE’NİN DENİM GİYSİ TİCARETİ………………………… 80 4.5.1 - Denim Giysi İhracatı……………………………………………. 80 4.5.2 - Denim Giysi İthalatı…………………………………………….. 80 4.6 - EN BÜYÜK PAZAR ALMANYA’DA DURUM……………………. 81 SONUÇ……………………………………………………………………………. 83 KAYNAKÇA…………………………………………………………………....... 84 RESİM LİSTESİ…………………………………………………………………. 87 ŞEKİL LİSTESİ………………………………………………………………….. 89 SÖZLÜK………………………………………………………………………….. 90 v

Denim kumaşın, tekstil sektöründeki yerinin yanısıra günümüzde “dünya modası” olarak söz edilen konumunu ve sosyolojik anlamdaki önemini gözlemlemekteyiz. 16. yy da başlayan tarihi gelişimi 18. yy ortalarında Amerika’da maden ocaklarındaki işçilerce kullanımıyla devam etmiş, 2. Dünya Savaşı ve sonrası birçok toplumsal değişimlerin yaşandığı dönemlerde sembolik anlamlar üstlenmiş ve halen kullanılarak kimlik kazandırma özelliğini sürdürmeye devam etmekte olduğuna tanık olmaktayız. Denimi tarihsel gelişimi içerisinde ele aldığımızda, zaman içinde, kullanım şekli açısından değişimi sırasında, sosyolojik anlamdaki önemini izlemekte ve toplumların yapılanmasında bir tür kimlik görevi üstlendiğini gözlemlemekteyiz. Teknolojik gelişmelerin tekstil sektörüne kazandırdığı farklı kimyasal ve fiziksel uygulamaların, denim kumaştan yapılan ürünlerde farklı görsel etkiler elde edilmesini beraberinde getirdiğini bu süreç içerisinde görmekteyiz. Denimi bu teknolojik gelişmeler içerisinde incelerken, üretilen çeşitli ürünler (bluejean gibi) ve bu ürünlere uygulanan çeşitli kimyasal ve fiziksel işlemlerin, denim kumaşta oluşturduğu görsel etkileri örnekler üzerinden irdelemek mümkündür. Küreselleşen dünyamızda, çevre duyarlılığının çok önemli olması gerektiği günümüzde bir tekstil ürünü olan denimde de benzer yaklaşımların oluşa geldiğini ve bu üretimin de organik bir yapılanma içerisinde olduğunu görmekteyiz. Bu duyarlılıkla geliştirilmeye çalışılan, organik pamuk ve organik denim üreticiliğinin standartlarına bu araştırmada kısaca değinecek, dünyada ve Türkiye’deki pazar payını, bilimsel oranları ile ele alıp, global anlamda varılan tespitleri göreceğiz. Bu araştırma, var olan örnekler üzerinden çeşitli müdahalelerle ulaşılan farklı sonuçları gözlemleyerek denimin görsel gelişimini irdelemektedir. Hüseyin Emre Birinci vi SUMMARY Besides the position held by denim in the textile sector, it is possible to observe where it stands nowadays in the “world of fashion” and its sociological importance. Its historical development dating from the 16th century and progressing until the mid-18th century when used by the mine workers of the United States, it acquired a symbolical meaning during the 2nd World War and afterwards, with the occurrence of many social changes it gained a symbolical meaning and we can witness the fact that it’s use continues to provide identity. Considered within the frame of its historical development, in time, beside changes in the way it is being used, we can follow its importance in the sociological sense and observe the undertaking of a type responsibility for the identity in the newly structured societies. Different chemical and physical applications resulting from the technological developments in the textile sector have brought about different visual effects on denim products. Analyzing denim within the scope of technological progress and on samples from the resulting end products (such as the blue jeans), it is possible to observe the visual effects obtained when chemical and physical procedures are applied. In today’s global world, at a time when one is very careful about the environment, a similar approach should be observed in a product such as denim. Production is currently undergoing an organic restructuration. In this research, we will briefly mention the producers of organic cotton and organic denim in their attempt to develop awareness on the standards of this production consider their share of the market both in Turkey and worldwide using scientific c ratios and see what can be concluded on the world scale. This research aims to realize a complete summary of the visual effects on various samples; the results obtained following various treatments and analyze the visual development of denim.