İktisadi gelişme farklılıklarının devlet ve birey düzeyinde analizi: İngiltere ve osmanlı devleti örnekleri

Abstract

Bu çalışma, Sanayi Devrimi olgusunu devlet ve birey düzeyinde Osmanlı Devleti ve İngiltere karşılaştırması yaparak ele almaktadır. Karşılaştırma çalışmanın İslam tasavvufunu da içermesi sebebiyle 11. yüzyıla dek uzanmaktadır. Üzerinde durduğumuz merkantilizm, iktisadi zihniyet, tasavvuf ve ekonomi, provizyonizm, sermaye birikimi gibi kavramlar iki ülkenin ekonomik olarak farklılaşmasını açıklamak için kullanılmıştır. Osmanlı Devleti’nde neden Sanayi Devrimi gibi bir ekonomik atılım gerçekleşmediği sorusunu esas itibariyle sermaye birikiminin belli başlı bazı sebeplerle oluşamaması ve sahip olunan tasavvufi iktisadi zihniyetin ve iktisat-dışı insan tipolojisinin Sanayi Devrimi için gerekli ticari ve finansal yetkinliği besleyememesi bağlamında, değişkenlerimizi devlet ve birey düzeyinde temellendirerek cevaplamaya çalıştık. Diğer bir deyişle, birey ve devlet kalkınma için birbirini etkileyen ve dönüştürebilen iki değişken olarak ele alınacaktır.