Kemâleddin Harpûtî'nin Tesbîtü'l-mefhûm fî tahkiki't-tebeiyye beyne'l-ilm ve'l-ma'lûm İsimli Kelâm Risâlesi

Abstract

Tesbîtü'l-mefhûm fî tahk?ki't-tebeiyye beyne'l-ilm ve'l-ma'lûm Osmanlı'nın son devir ulemâsından müftü Kemâleddin Harpûtî Efendi'nin Allah'ın ilminin mâlûma tâbi olduğu düşüncesini çeşitli delillerle ispatlamaya çalıştığı bir kelâm risâlesidir. Kemâleddin Efendi eserini Kur'an'a, hadislere, İmam Mâtürîdî ve İmam Eş'arî'nin düşünceleri başta olmak üzere medreselerde okutulan kelâm kitaplarına, İbnü'lArabî, Abdurrahman-ı Câmî, İsmâil Hakkı Bursevî gibi sûfîlere ve çağdaşı mü- derris Abdüllatif Harpûtî'nin Tenk?hu'l-kelâm'ına dayanarak yazmıştır. Şimdilik bilinen yegâne yazma nüshası günümüz harflerine aktarılarak bu makale vası- tasıyla kelâm ve tasavvuf sahası araştırmacılarının dikkatine sunulmuştur. Eser ilim-mâlûm irtibatının müstakil olarak ele alındığı bir risâle olması yanında XX. asır Harput'undaki medrese kültürünün ilmî derinliğini yansıtan son numunelerden sayılması bakımından da önemlidir.A Kalam Treatise by Kemaleddin Harputi: Tathbit al-mafhum fi tahqiq al-ta ba'iy yah bayna al-'ilm wa al-ma'lum Tathbit al-mafhum fi tahqiq al-taba'iyyah bayna al-'ilm wa al-ma'lum is a kalam treatise written by Kemaleddin Harputi Efendi, a 19th century Ottoman scholar. In this treatise Harputi argues that God's knowledge is conditioned by what is known. The author penns his treatise on the basis of the Qur'an, Hadith, and vari- ous madrasah textbooks, and particularly on the thought of Maturidi and Ash'ari. Kemaleddin Harputi also benefits from the thoughts of various Sufi masters such as Ibn Arabi, Abdurrahman Jami, İsmail Hakkı Bursevi as well as Abdullatif Harputi. The treatise is important as it represents the scholarly profundity of the 20th century madrasah culture in Harput. This paper offers the transcription of the only known manuscript into Turkish, and presents this important work to the attention of scholars of kalam and tasawwuf