Uluslararası adalet divanı kararlarının uluslararası hukukun gelişimine etkisi

Abstract

Bu çalışmada, Uluslararası Adalet Divanı ve selefinin uluslararası hukukun gelişimine olan etkileri, uluslararası hukukun kaynaklarını esas alan bir yöntemle incelenmiştir. Uluslararası hukukta hiyerarşik bir üst otoritenin bulunmayışı normatif düzen bakımından belirsizliklere yol açmıştır. Uluslararası Adalet Divanı Statüsünde ve katı pozitivist yaklaşım bağlamında uluslararası hukukta yargı kararları bakımından öngörülen normatif konum, Uluslararası Adalet Divanı uygulamalarını ve söz konusu uygulamaların uluslararası hukuka etkilerini açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Yapılan çalışmada, teorik zemin üzerinden ortaya çıkan uygulama bağlamında, uluslararası hukukun klasik kaynakları olan uluslararası andlaşma ve uluslararası teamül hukuku kurallarının tespit edilmeleri ve yorumlanmaları ve bu şekilde bir uyuşmazlığın çözülmesi ile bunların yetersiz kalması halinde Uluslararası Adalet Divanı’nın birtakım tamamlayıcı araçlara başvurması ya da katkılar sunması üzerinden yorumlayıcı etki ve tamamlayıcı etki şeklinde iki farklı etki tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Uluslararası Adalet Divanı’nın uluslararası hukukun gelişimine etkisinin çalışma boyunca açıklanan görünümlerini mümkün kılan en önemli unsurun uluslararası hukukun kendine has yapısı olduğu görülmüştür. Bahsi geçen yapısal durum, esasında bir kırılganlık unsuru olarak uluslararası hukukun kuralları ya da kaynakları konusunda da belirsizliklere yol açmıştır. Uluslararası Adalet Divanı ve selefi, bahsi geçen normatif belirsizliğin ürünü olarak, kendilerine verilen araçları kullanarak ve emsal kararlar halinde düzenli ve istikrarlı uygulamanın sonucunda, yetkilerinin sınırlarını oluşturan statüleri aşmamaya özen göstererek, ancak bazen sınırları zorlayarak, uluslararası hukuku, özünde yer alan ilkeler konusunda hassas ve ihtiyatlı davranmak suretiyle hem geliştirmiş hem de dönüştürmüşlerdir.

In this thesis, the impact of the International Court of Justice and its predecessor on the development of international law is analyzed within a methodology based on the sources of international law. The absence of a hierarchical authority in international law has led to uncertainties in terms of normative order. The normative structure envisaged in the Statute of the International Court of Justice and in the context of the classical positivist approach in terms of judicial decisions in international law is insufficient to explain the practices of the International Court of Justice and the effects of these practices on international law. In the context of the practice that emerged from the theoretical background, the study identified two different effects, namely the interpretative effect and the supplementary effect, through the determination and interpretation of the rules of international treaties and customary international law, which are the classical sources of international law, and the settlement of a dispute in this way, and the International Court of Justice's recourse to some supplementary instruments or make contributions in case these are insufficient. In conclusion, the most important element that makes possible the manifestations of the International Court of Justice's impact on the development of international law described throughout the study is the unique structure of international law. This structural situation has also led to uncertainties about the rules or sources of international law, which is in fact an element of fragility. As a product of this normative uncertainty, the International Court of Justice and its predecessor, by using the instruments given to them and through regular and consistent application in the form of precedents, have both developed and transformed international law, taking care not to exceed the statutes that constitute the limits of their jurisdiction, but sometimes pushing the boundaries, being careful and cautious about the principles at its core.