İşletmelerde rekabet-büyüme stratejileri ve bir model önerisi : doğrusal programlama yöntemi

Abstract

21. yüzyılda hızlı değişim, artan yaratıcılık ve küreselleşme hareketleri, işletmeleri büyümek ve rekabet üstünlüğü sağlamak konusunda mecbur bırakmıştır. Aslında işletmeler için doğal bir süreç olan büyüme, hızlı değişimle birlikte baskı altında gerçekleştirilen bir zorunluluk olmuştur. Özellikle küreselleşmenin yarattığı yeni koşullar içerisinde faaliyetlerini yürütmeye çalışan ulusal ve uluslararası işletmeler yeni ürün, hizmet ve pazarlar bulmak, yeni koşullarda rekabet edebilmek ve büyümek mecburiyetindedir. Bu noktada işletmelerin üzerine düşen; gereken iç ve dış çevre analizlerini gerçekleştirmek, bu analizler sonucu elde edilen veriler ışığında alternatif stratejileri belirlemek ve bir takım yöntemler kullanarak kendileri için en uygun stratejiyi belirleyerek uygulamaya koymaktır. Bu çalışmada, işletmeler için söz konusu olabilecek rekabet ve büyüme stratejileri üzerinde durulmakta ve bu stratejiler arasında seçim yapabilmek konusunda doğrusal programlama yönteminin kullanılabileceği açıklanmaya çalışılmaktadır.Çalışmanın birinci bölümünde, rekabet ve büyüme kavramları incelenmekte, rekabetin doğuşu, yararları ve rekabet kaynakları üzerinde durulmakta, büyüme nedenleri ile büyüme sonucu sağlanabilecek yararlar ve karşılaşılabilecek zararlar ele alınmaktadır.Çalışmanın ikinci bölümünde, rekabet stratejileri incelenmektedir. Bu konuya ilişkin olarak; rekabeti etkileyen faktörler, rekabet stratejisinin boyutları ve belirlenmesi üzerinde durulmakta ve yapısal sanayi analizi açıklanmaktadır. Konunun devamında ise rekabet stratejilerinin genel analizine yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, büyüme stratejileri ele alınmaktadır. Bu konuya ilişkin olarak; işletmelerin büyüklüğünü belirleyen faktörler incelenmiş, büyüme ve yapı ilişkisi üzerinde durulmuştur. Söz konusu açıklamaların ardından işletmelerin uygulayabileceği iç ve dış büyüme stratejileri detaylı olarak irdelenmiştir.Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise, işletmelerin rekabet ve büyüme stratejilerini belirlemede yararlanılabilecek bir model önerisi yapılmış ve bu aşamada doğrusal programlama yönteminin kullanılabileceği, bir büyüme senaryosu yardımıyla örneklendirilerek açıklanmaya çalışılmıştır.