Deneysel bulgular ışığında Türkiye’de cari açığın bileşenleri üzerine bir inceleme

Abstract

Bu çalışmada kronik bir sorun haline gelen cari açığın bileşenlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla VAR modeline dayanan bir ekonometrik analiz yapılmış ve analizde cari işlemler açığı, net dış aktifler, reel kur sepeti, ticari banka kredileri ve sabit fiyatlarla GSYİH değişkenleri kullanılmış ve bunların etkileşimleri incelenmiştir. 1991-2012 döneminde meydana gelen cari açıkların zaman serisi özellikleri birim kök testleri ve VAR modelleri kullanılarak araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar cari açığın, net dış aktifler, reel kur sepeti, ticari banka kredileri ve sabit fiyatlarla GSYİH değişkenleri ile güçlü bir ilişki içinde olduklarını göstermektedir. Bu bulgular, cari açığın doğası gereği yurtdışı kaynaklı ekonomik değişkenlerle güçlü ve sıkı bağlarının yanı sıra, ülkenin tasarruf yetersizliğinin bir göstergesi olması bakımından güçlü bir finansal boyutu olduğunu göstermesi bakımından da önemlidir.

This study aims to determine the components of the chronic deficits in Turkish current account balance. For this reason, an econometric analysis based on VAR modeling is carried out where the current account deficit, net foreign assets, the real exchange rate basket, commercial bank loans and GDP at constant prices are used as variables and the interactions between these variables are exami- ned. The time series characteristics of the current account deficit observations for the 1991-2012 period are investigated by unit root tests and VAR models. The results indicate that the current account deficits are strongly related with net foreign assets, real exchange rate basket, commercial bank loans and GDP at constant prices. These findings are important since they indicate that the finan- cing gap due to low domestic savings is an important factor for the current acco- unt deficits in Turkey along with other variables of external origin which are ex- pected to be important for the current account by definition.