İbrahim Tatlıses sinemasında kadın temsili

Abstract

İBRAHİM TATLISES SİNEMASINDA KADIN TEMSİLİ Bu çalışma İbrahim Tatlıses‟in 1980 ve 1990 arasında kendisinin çektiği ya da başka yönetmenlerce çekilmiş filmlerindeki kadın imgesinin kuruluşunu ele almaktadır. Çalışmanın amacı Tatlıses filmlerinde kadına verilen değer ve rollerin hangi anlamlandırma sistemlerinde kendine yer bulduğunu ortaya koymaktır. Bu bağlamda öncelikle Tatlıses fenomenini yaratan 1980 sonrası toplumsal süreçte neler yaşandığını hatırlamak ve göç, sansür, darbe, sınıf gibi olgular bu süreçte arabeskin de evrilmesine zemin hazırlayan koşullar olarak değerlendirilecektir. Böylelikle İbrahim Tatlıses filmlerinde atladığı sınıfla beraber ilk döneminden son dönemine kadar kadına bakışının ne olduğu, dönüşümün yaşanıp yaşanmadığı ve filmlerindeki kırılma noktaları incelenecektir. Ayrıca kadın üzerindeki eril iktidarın hangi yollardan kurulduğu ve kadının bu baskı karşısında ne türden reflekslerle davranış geliştirdiği sorgulanması gereken önemli noktalardandır. Tatlıses‟in filmlerindeki metinive bu metinlerin üretildiği dönemdeki toplumsal ilişkiler hem sosyolojik bir bakıştan hem de Mulvey, Irigaray gibi feminist kuramcılardan destek alınarak eleştirel bir yöntemle değerlendirilmeye çalışılacaktır. Bu bağlamda Tatlıses‟in filmlerinin toplumsal cinsiyet ilişkileri bakımından dönemin egemen söylemiyle nasıl bir ilişki içinde olduğunu ortaya koymak için gerekli görülmektedir. Sinemasal kodlar aracılığıyla erkek üstünlüğünün üretilme biçimi olarak bu filmlerde kadınlar, kendilerinin öznesi değil de erkeğin tahakkümü altında silik ya da görünmez karakterler olarak gösterilirler. Kadınların eğitim durumu, sınıfı ne olursa olsun erkeğin şekil verdiği, toplumun kadına yüklediği rolleri yerine getirmezse ötekileştirildiği, ayrıca bedeni ile de cinsel bir arzu nesnesi olarak kullanıldığı ortaya konacaktır. Çalışmada Tatlıses‟in konuya ilişkin basına yansıyan röportajlarına ve kadına yönelik söylemlerine de yer verilecektir.