Atölyelerden fabrikalara Gaziantep'te tekstil işçilerinin işçileşme dinamikleri

Abstract

ÖZETTarihsel bir fenomen olması itibariyle sınıf, bir dizi ilişki ve süreci içerisindebarındırmaktadır. Bu anlamda sınıf birden ortaya çıkmamış, kendi oluşum dinamikleriiçerisinden doğmuştur. Ancak burada doğum bir “anı” değil; uzun ve sancılı bir süreciifade etmektedir. Bu süreç 1800'lü yılların İngiltere’sinden, 2000'li yılların “küresel”dünyasına kadar süre gelmiştir. Farklı mekân ve dönemlerde kendine özgü dinamikleryaratan bu süreçte değişmeyen fenomen, üreticilerin üretim araçlarından kopartılarakhızla içine çekildiği işçileşme hâli olmuştur. Sanayi Devrimi sonrasında İngiltere'de enyaygın şekilde yaşanan sermaye birikimi ve işçi sınıfı deneyimleri zamanla tümdünyaya yayılmış, farklı mekânlarda, farklı işçileşme süreçleri yaşanmıştır. Günümüzde küreselleşme olarak nitelendirilen bu süreç ile işçileşme dalgası yerellere kadar nüfuz eden bir hâl almıştır. Bu mahiyetten yola çıkarak, Türkiye'nin bir yereli olanGaziantep'te, tekstil işçisinin işçileşme dinamikleri, tüm toplumsal ilişki ve süreçleriyledeğerlendirilmektedir. Sermaye birikimi ve emek süreçleri arasındaki ilişkinin küçüktekstil atölyeleri ve fabrika gibi üretim mekânları üzerinden okunması anlamlıdır. Bubağlamda, sınıf ve sınıfın ortaya çıkış dinamikleri irdelenirken, bir süreç olarakişçileşmenin ekonomik ve toplumsal evrimi ele alınmıştır. Sermayenin küreselleşmesive yerelleşmesi bağlamında ülkeler/ bölgeler/ mekânlar arası eşitsizlik sorunsalı çokgeniş bir literatüre sahiptir. Bu nedenle eşitsizlik ve bağımlılık ilişkisini yaratan asılunsur olarak emek süreçlerine işaret edilmesi önemlidir. Tekstil işçisi, sahip olduğuzengin deneyim ve mücadele birikimiyle yaşanan dönüşümün dinamik bir ilişkisiolarak çalışmaya konu olmuştur. ABSTRACTAs an historical phenomenon, class complies with several relations and processes. Inthis sense, class did not arise suddenly; it has been grown out with in its own formationdynamics. Yet, this arise or birth is not a moment, it expresses a long and difficultprocess. This process comes from England of 1800s and exceeds to millennium“global” world of 2000s. In this process, which creates its unique dynamics in differentplaces and eras, the only unchanged phenomenon is laborization into which producersare got drawn while teared off production tools. The experiences of the workers and theaccumulation of the capital occurred commonly in England just after the IndustrialRevolution spread all over the world by the time and different laborization processeshave taken place in many different locations on the world. As per the process, called asGlobalization nowadays, laborization even penetrated to the locals. Regarding theinterpreted progress, the “laborization” dynamics of textile workers in Gaziantep wherecan be nominated as a local in Turkey, is evaluated regarding also the social interactionsand processes. It would be evocative that the relation between capital accumulation andlabor processes are assessed via manufacturing places such as textile workshops andfactories. In parallel with that assessment, the social and economic evolution oflaborization is evaluated as a process while dynamics of class and its generation arescrutinized. The inequality problem between countries/ territories/ places has manystudies in the academic literature stating also the globalization and the localization ofthe capital. It is significant that labor processes are pointed as the main factor thatcreates the relation between inequality and dependency. Textile workers are the topic ofthe article because they become a dynamic relation of the transformation due to the theirexperience and history that is full of struggle.