7 Ekim Gazze olaylarının medyada temsili : TRT World ve BBC World'ün internet haberlerinin karşılaştırmalı eleştirel söylem analizi

Abstract

7 Ekim 2023 tarihinde Gazze’de başlayan çatışmalar, uluslararası medya kuruluşlarının söylem üretiminde ideolojik pozisyonların ve dış politika önceliklerinin belirleyici rol oynadığı bir haber alanı haline gelmiştir. Bu çalışma, kamu yayıncılığı statüsüne sahip TRT World ve BBC World’ün internet haberlerinde söz konusu olayı nasıl temsil ettiklerini karşılaştırmalı Eleştirel Söylem Analizi yöntemiyle incelemektedir. Çalışma kapsamında, haber metinlerinde kullanılan dilsel tercihler, aktör temsilleri, başlıklar, metaforlar, görsel kullanım biçimleri ve olayların çerçevelenme stratejileri Van Dijk’in söylem-ideoloji-bilişsellik eksenli çözümleme modeli temelinde değerlendirilmiştir. Bulgular, TRT World’ün haberlerinde insani kriz ve mağduriyet söyleminin öne çıktığını; BBC World’ün ise görünürde tarafsız, ancak Batı merkezli bir habercilik pratiği sürdürdüğünü göstermektedir. Her iki medya kuruluşunun söylemsel yapılarının, temsil ettikleri devletlerin dış politika yaklaşımları ve kamu diplomasisi stratejileriyle doğrudan ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bu yönüyle çalışma, medya söyleminin haberin nesnelliğini aşarak ideolojik gerçeklikler ürettiğini ve küresel kamuoyu algısının şekillenmesinde aktif bir aktör olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Tez, uluslararası medya-politika-ideoloji ilişkisini çözümleyen nitelikte bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.

The clashes that erupted in Gaza on October 7, 2023 have transformed into a discursive battlefield where international media outlets reproduce ideological stances and foreign policy priorities. This study conducts a comparative Critical Discourse Analysis of how two public broadcasters, TRT World and BBC World, represented the events on their respective digital news platforms. Drawing upon van Dijk’s discourse-ideology-cognition framework, the analysis evaluates linguistic preferences, actor representations, headlines, metaphors, visuals, and framing strategies within the selected news texts. Findings reveal that TRT World emphasizes narratives of humanitarian crisis and victimhood, while BBC World maintains an ostensibly neutral tone that nevertheless exhibits implicit Western-centric framing. The discursive orientations of both outlets are found to be directly aligned with the foreign policy agendas and public diplomacy objectives of their respective states. Accordingly, this thesis demonstrates that media discourse not only conveys information but actively constructs ideological realities and shapes global public perception. The study aims to contribute to the scholarly understanding of the complex nexus between international media, politics, and ideology.