Otoriteye yönelik davranış ölçeği (Authority Behaviour Invantory) dilsel eşdeğerlik ve güvenilirlik çalışması

Abstract

Bu çalışmada Avustralya'da öğrenci ve öğrenci olmayan genç yetişkinler için geliştirilmiş olan Authority Behavior Invantory (ABI)'nın ülkemiz için adaptasyon yapılmıştır. ABI adlı otoriteye yönelik davranışları ölçen test, otoriteyi ölçen tutum ölçeklerine alternatif bir davranış ölçeği olarak 1982 yılında Ken Rigby tarafından geliştirilmeye başlanmış ve 1984 yılında son şeklini almıştır. ABI 24 itemden oluşmaktadır. İtemlere verilen cevaplar, likert tipi 1'den 5'e kadar derecelenmiş skala üzerine işaretlenerek gösterilir. Kısa sürede uygulayabilme ve değerlendirebilme pratikliğine sahip olan ABI ile bireyin otoriteye yönelik bir davranış eğilimi içerisinde olup olmadığı hakkında bilgi edinilebilmektedir. Ülkemizde geliştirilmiş ya da adaptasyonu yapılmış bir otoriteye yönelik davranış ölçeği olmadığı düşüncesiyle ABI'nın dil eşdeğerlik ve güvenilirlik çalışmaları yapılmıştır. İlk olarak ölçeğin orijinal formundan Türkçe'ye yapılan çeviriyi, kültürümüze uygunluğunu ve maddelerin otoriter davranışı temsil ediciliğini sınamak için uzman kanısına başvurulmuş ve uzman kanısından elde edilen sonuçlarla ölçeğin yapısal geçerliği yapılmıştır. Uzman kanısına göre bazı maddelerinde değişiklikler yapılan ölçeğin yeniden düzenlenmiş şeklinin Türkçe formu ve orijinal

formu, bir hafta ara ile test-tekrar test yöntemiyle 52 kişilik bir pilot gruba dil eşdeğerliliğini ölçmek amacıyla uygulanmış ve her iki uygulamanın verileri arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Elde edilen ilişki katsayısı r = .78, p < .01'dir. Eşdeğerliliği sağlayan bu Türkçe forma ODÖ adı verilmiştir. Ölçeğin güvenilirlik çalışmalarının ilkinde Cronbach alfa güvenilirlik katsayısı (N = 112) .69 olarak bulunmuştur. İkinci çalışmada 30 kişilik örneklem grubuna onbeş gün ara ile yapılan test-tekrar test güvenilirliği analiz sonucu r = .87, p < .01 olarak bulunmuştur. Araştırmanın verilerine uygulanan analiz sonuçları, teker teker tartışılıp yorumlanmış ve otorite kavramının kültürel özellikler taşıdığı vurgulanarak bu konuda ülkemizde yeni araştırmalara ihtiyaç olduğu vurgulanmış ve bazı öneriler sunulmuştur. SUMMARY In this study Authority Behaviour Inventory - ABI which was developed for the student and non-student youth in Australia, was adapted for Turkey. ABI is a test which measures the behaviours about the authority which is different other attitude tests. It was started to developed in 1982 and finished 1984 by Ken Rigby. ABI is a five point Likert type scale which consists of 24 items. ABI as a practical scale could be applied and evaluated in a short time period. It gives an opinion the person's behaviour about the authority. The main reason to study on this scale there is any research tool which measures authority behaviour in Turkey. First of all, the inventory was translated from English original form to Turkish and then recieved academic authority opinion to maintain its' structural validaty. After this process, both Turkish and English form of the scale was tested to a pilot group of 52 people. It was also investigated the relationships between the results of two application. The relationship number was r = .78, p<.01 Turkish form of scale was named Otorite Davranış Ölçeği - ODÖ. At the first application Cronbach alfa validaty number was (N = 112) .69, later at the re-test result was r = .87, p<.01. The data gathered from the research results was analysed and interpereted. As a conclusion, there is a great need new researches on this field. Authority concept was found that is highly related with the cultural characteristics.