Saddam Hüseyin'in I. döneminde Türkiye – Irak ilişkileri (1979-1991)

Abstract

Tezimizde, Türkiye ve Irak’ın 1979 ile 1991 yılları arasındaki ikili ilişkileri çalışılmıştır. Bu iki ülke kuruluşlarından itibaren yakın ilişki içerisine girmiş ve her dönem ilişkilerinde olduğu gibi bölgesel, ekonomik ve tarihsel bağlar rol oynamıştır.Saddam Hüseyin’in 16 Temmuz 1979’da Irak’ın yeni lideri olmasıyla başta Irak olmak üzere Ortadoğu’daki bütün ülkeleri etkileyecek gelişmeler yaşanmıştır. Bundan etkilenen ülkelerden birisi de kuşkusuz Türkiye’dir. İki ülke bu dönemde hem dostluk bağlarını güçlendirmiş hem de sorunlarına ortak bir şekilde çözüm yolu aramıştır. İran – Irak Savaşı sonrası iki ülke ilişkilerinde değişim başlamış, 1990’lardaki Körfez Krizi sırasında ilişkiler kopma noktasına gelmiştir. Bu dönemdeki ikili ilişkiler, genellikle ekonomi ve güvenlik konularında şekillenmiştir. İki ülke her daim birbirine ihtiyaç duymuş ve ilişkilerini bu yönde geliştirmiştir. Bu açıdan iki ülkenin ilişkileri, bölge istikrarı açısından da önem taşımaktadır. Bu yıllar arasında liderlerin de ilişkilerde önemli rol oynadığı görülmektedir. İkili ilişkilerde en az Saddam Hüseyin kadar Turgut Özal’ın da ilişkinin seyrini değiştiren politikaları söz konusudur. Bu yönüyle de liderlerin attıkları adımlar gelecekteki ilişkileri etkilemiştir.

In this thesis, the bilateral relations between Turkey and Iraq between 1979 and 1991 have been studied. These two countries have been in close relationship since their establishment and regional, economic and historical ties have played a role as in their relations.With Saddam Hussein's new leader in Iraq on July 16, 1979, developments have occurred that will affect all countries in the Middle East, especially Iraq. Turkey is undoubtedly one of the affected countries from this developments. During this period, the two countries both strengthened their ties of friendship and sought a common solution for their problems. The relations between the two countries started after the Iran - Iraq War and the relations came to a break during the 1990s Gulf Crisis. Bilateral relations in this period were generally shaped in the fields of economy and security. The two countries always needed each other and developed their relations in this direction. In this respect, the relations of the two countries are also important for the stability of the region. It is seen that leaders played an important role in relations between these years. In bilateral relations, Turgut Özal, as well as Saddam Hussein, has policies that change the course of the relationship. In this respect, the steps taken by the leaders have affected the future relations.