Japon üretim tarzı ve endüstri ilişkileri

Abstract

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ilk olarak devlet desteği ile toparlanan Japonendüstrisi, kendine özgü bir üretim modeli ve endüstri ilişkileri geliştirerek dünyapazarlarına hâkim olmaya başlamıştır. Japon üretim modelinin kökenlerini 1885’degerçekleşen Meiji Tanzimatı'na kadar götürmek mümkündür. Japon endüstrisi devletdestekli sanayi politikaları sayesinde gelişmiş olmakla birlikte 1950’den sonra Japonendüstrisi ABD’de geliştirilen ancak o yıllarda Batı ülkelerinde itibar görmeyenDeming’in üretim ve yönetim ilkelerini benimsemiş ve Tam Zamanında Üretim, SıfırHata ve Toplam Kalite Yönetimi gibi pratikleri uygulamaya koymuştur.Japon üretim modeline yönelik akademik çalışmalar ürünlerini 1960 yıllardavermeye başlamıştır. Bu yıllarda yapılan çalışmalar Japon üretim modelinin Japonya’nınkendi tarihsel ve kültürel yapısından kaynaklandığını ve bu modelin farklı ülkelereaktarılmasının veya uygulanmasının mümkün olmadığını iddia etmiştir. 1980’sonrasıdaha çok endüstri mühendisi olan yazarların çalışmaları ise Japon üretim modelinin dahaçok teknik özelliklerine vurgu yapmış ve bunların bir paket olarak ve unsurlarının tek tek alınıp uygulanabileceğini iddia etmiştir. Bu tez, Japon üretim modelinin tarihselgelişimini analiz etmekte ve iddia etmektedir.Japonya’da ortaya çıkan ve zamanla tüm dünyaya yayılan yalın üretim modelive bu süreçte Japonya’nın endüstri ilişkilerinde yaşanan gelişmeleri geniş birperspektiften incelemek tezimizin amacıdır.

After the World War II, the Japanese industry first recovered with the support ofthe state and started to dominate the world markets by developing a unique productionmodel and industrial relations.The origins of the Japanese production model can be tracedback to the Meiji Restoration in 1885. Although the Japanese industry was developedthrough state-sponsored industrial policies, after 1950 the Japanese industry developedthe production and management principles of Deming, which was developed in the USbut was not respected in Western countries, and implemented practices such as Just-in-Time Production, Zero Defect and Total Quality Management. Academic studies on the Japanese production model began to be produced in the1960s. Studies in these years have argued that the Japanese production model stems fromJapan's own historical and cultural structure and that it is not possible to transfer or applythis model to different countries. After 1980 the works of writers, who were mostlyindustrial engineers, emphasized more technical features of Japanese production modeland claimed that these elements could be taken as a package and applied individually.This thesis analyzes and claims the historical development of the Japan production model. The aim of our study is to examine the lean production model that emerged inJapan and spread over the world in time and the developments in Japan's industrialrelations in this process from a broad perspective.