Publication: İslam hukuk metodolojisinde nassların lafzi yorumu
Abstract
Metodoloji, nassların anlama ve yorumlama etkinliğinin belli kurallar çerçevesinde doğru bir biçimde gerçekleştirilebilmesi için zorunludur. Ancak nassların yorumlanmasını salt metodik bir etkinlik olarak görmenin amaçlanan anlama ulaşmada yeterli bakış açısını sunması mümkün değildir. Bu etkinliğin ontolojik ve epistemolojik yanlarının birlikte esas alındığı bir yöntemsel bakış açısının inşası zorunludur. Bu çerçevede ele almış olduğumuz tezimizin birinci bölümünde İslam hukuk metodolojisinde dil unsurunun konumu gereği literatürdeki dile ilişkin teoriler,tartışmalar ve bunların yorumlama yöntemlerinin belirlenmesindeki etkisine yer verilmiştir. Yorumlama yöntemlerini ortaya koymak amacıyla bir süreç içersinde sistematize edilmiş olan delalet ve dilin en temel birimi olan lafız ile anlam arasındaki ilişkiye bağlı olarak yapılan sınıflamalar konu edilmiştir. İkinci bölümde,tezin asıl konusu olan lafzi yorumun tanımlanması ve mahiyetinin tahlili fıkıh usulü geleneği içerisinde doğuşu ve lafızcı yorumun bir ekol olarak ortaya çıkışı çerçevesinde konu edilmiştir. Tarihsel izi sürülerek yapılan bu tahlil lafzi yorumun lafızcı yaklaşımdan ayrıştırılması noktasında temel ilkelere yer verir. Öngördüğümüz temel problematiğin çözümlenmesi bağlamında yöntemsel arayışlar ya da önerilerin yer aldığı üçüncü bölümde ise, tezin kurgulamış olduğu sorunlar ve bunların aşılmasında öne sürülen yaklaşımlar ele alınmıştır.
As dealing with the literal interpretation of texts in Islamic legal methodology, my thesis firstly investigates text theory. It concludes that, according to the legal schools, the literal method of interpretation is the ground and fundamental basis in the interpretative process. In our thesis, we have pointed out that literal method of interpretation differs from literalist method of interptation. The first one, as it is mentioned above, is the common method of interptation in whole legal schools. On the other hand, the second method is literalist method of interptation. In it's historical process, literal interpretative concept has changed into a literalist interpretative concept. This interpretative concept has been firstly founded by Davud ez-Zâhiri. So Davud ez-Zâhiri was the founder of Zahiri legal school. Through it's historical process, literalist method of interpretation has been represented by Ibn Hazm in Spain. Ibn Hazm has systematized literalist method of interptation. The main caracteristic of this method of interpretation is, taking only the literal meaning of texts. Ibn Hazm, as the systematizer of literalist method, refuses other kinds of interptation methods. In our thesis, we tried to indicate the methodological problems which have come out because of literalist interpretation. At the point of solving this methodological problems, we have firstly resorted to alternative methods in our classical literature of Islamic legal methodology and then modern semantics and hermeneutical methods.
As dealing with the literal interpretation of texts in Islamic legal methodology, my thesis firstly investigates text theory. It concludes that, according to the legal schools, the literal method of interpretation is the ground and fundamental basis in the interpretative process. In our thesis, we have pointed out that literal method of interpretation differs from literalist method of interptation. The first one, as it is mentioned above, is the common method of interptation in whole legal schools. On the other hand, the second method is literalist method of interptation. In it's historical process, literal interpretative concept has changed into a literalist interpretative concept. This interpretative concept has been firstly founded by Davud ez-Zâhiri. So Davud ez-Zâhiri was the founder of Zahiri legal school. Through it's historical process, literalist method of interpretation has been represented by Ibn Hazm in Spain. Ibn Hazm has systematized literalist method of interptation. The main caracteristic of this method of interpretation is, taking only the literal meaning of texts. Ibn Hazm, as the systematizer of literalist method, refuses other kinds of interptation methods. In our thesis, we tried to indicate the methodological problems which have come out because of literalist interpretation. At the point of solving this methodological problems, we have firstly resorted to alternative methods in our classical literature of Islamic legal methodology and then modern semantics and hermeneutical methods.