Celalzade Salih Çelebi'nin dürer-i nesâyih'i ve şerhi

Abstract

Dürer-i Nesâyih Şerhi, 16. yüzyılın tanınmış âlimlerinden Celâlzâde Salih Çelebi’nin Türkçe divanında yer alan Dürer-i Nesâyîh başlıklı 82 beyitlik Türkçe kasidesine daha sonra yazdığı şerhtir. 967/1559’da tamamlanmıştır. Eserde, dünyanın gelip geçici oluşu ve ona bağlanmamak gerektiği konusunda dinî-tasavvufî öğütler verilir. Kasidenin dilinin ağır olması sebebiyle, sonradan dostlarından birinin ricası üzerine sade bir dille kendisi kasideyi beyit beyit şerh etmiştir. Şerh esnasında, konuyu desteklemek amacıyla az da olsa başka manzumelere de yer verilmiştir. Dürer-i Nesâyih’in biri şerhli biri şerhsiz olmak üzere bilinen iki nüshası vardır. Şerhsiz olan nüsha şairin Nuruosmaniye Ktp., 3846 numarada kayıtlı divan nüshasının sonunda, yazmanın 58b -62a yaprakları arasındadır. İstinsah tarihi 969/1561’dir. Şerhin yer aldığı nüsha ise İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Ktp., NEKTY03046’da kayıtlı olup yazmanın 8a - 29a sayfaları arasındadır. Bu çalışmada Celâlzâde Salih Çelebi’nin hayatı ve eserleri kısaca tanıtıldıktan sonra Dürer-i Nesâyîh Şerhi’nin muhtevası özetlenmiş, metnin dil ve üslup özelliklerine değinilmiş, metinden yola çıkarak eserin kaynakları hakkında tespitler yapılmıştır. Çalışmanın son bölümünde transkipsiyonlu metin ortaya konmuş, metinde geçen âyet ve hadislerin anlamları ile açıklanmaya ihtiyaç duyulan hususlar ve kavramlara dipnotlarda yer verilmiştir.

Dürer-i Nesayih Commentary is a written by Celalzade Salih Çelebi, one of the well-known scholars of the 16th century, to his Turkish qasidah titled Dürer-i Nesayih, which is included in his Turkish divan. It was completed in H. 967/1559. In the work, religious-mystical advice is given about the temporary nature of the world and the need not to be attached to it. He later commented on the qasidah in plain language upon the request of one of his friends due to the heavy language of the qasidah. During the commentary, other verses were also included, albeit a little, in order to support the subject. There are two known copies of Dürer-i Nesayih, one with commentary and the other without commentary. The copy without commentary is between pages 58b-62a of the manuscript, at the end of the poet's divan copy registered at number 3846 in Nuruosmaniye Library. The copy date is H. 969/1561. The copy with the commentary is registered at NEKTY03046 in Istanbul University Rare Works Library and is in between pages 8a-29a of the manuscript. In this study, after briefly introducing the life and works of Celalzade Salih Çelebi, the content of Dürer-i Nesayih Commentary is summarized, the language and literary style of the text are mentioned, and the sources of the work were determined based on the text. In the last part of the study, the transcripted text is revealed, the meanings of the verses and hadiths in the text and the issues and concepts that need explanation are included in the footnotes.