Bankacılık suçları ve suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi : Türkiye ve dünya bankacılık sektörü iç denetim yaklaşımları

Abstract

Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine yönelik ulusal ve uluslararası mücadele özellikle 1980’lerden günümüze kadar uzanmaktadır. Bu mücadeleye ek olarak, 11 Eylül 2001’de ABD’de gerçekleştirilen terörist saldırılarından sonra tüm dünyada terörizmin yarattığı endişe ve korku neticesinde terörizmin finansmanıyla da mücadelede olgusu 2001 yılından itibaren hız kazanarak uluslararası mecralarda gündeme gelmiştir. Çalışmada, öncelikle suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı konusunda ayrıntılı bir çerçeve ortaya çıkarıldıktan sonra bankacılık sistemi üzerinden hangi yollar izlenerek suçtan kaynaklanan mal varlıklarına ilişkin aklama yöntemlerinin kullanıldığına ait detaylı analiz çalışması yapılacaktır. Bu nedenle çalışmanın temel amacı; dünya üzerinde her geçen gün yaygınlaşan suçtan elde edilen varlıkların, özellikle bankacılık sistemi kullanılarak aklanması yöntemiyle bankacılık sektörünün hem Dünya’da hem de Türkiye’de hukuki ve ekonomik açıdan ne gibi kontrol yaklaşımlarında bulunabileceğine ilişkin detaylı analizini ortaya çıkarmaktır.Bu amaçla; ilk olarak çalışmada, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının tanımları, aşamaları, yöntemleri ve göstergeleri ile birlikte bunlarla mücadele kapsamında ortaya çıkan ulusal ve uluslararası düzenlemeler ve bu düzenlemelere uyum kapsamında uygulanan faaliyetler araştırılmış ve çalışma üzerinde bahsedilmiştir. İkinci bölümün başlangıcında, SGA/ TF ile mücadele kapsamında oluşturulan ulusal ve uluslararası kuruluşların tarihçelerinden ve özelliklerinden bahsedilmiştir. Ek olarak, ulusal ve uluslararası mevzuat ve yönetmeliklerde aktarılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise ilk olarak ülkemiz bankacılık sektörüne yönelik istatistiki veriler paylaşılmıştır. Daha sonrasında, bankacılık faaliyetleri kapsamında SGA/ TF ile mücadelede kuruluşların yükümlülüklerine ve uyum faaliyetlerine yönelik incelemeler gerçekleştirilmiş ve ek olarak ülkemizde ve dünyada yaşanmış gerçek olaylardan örnekler verilmiştir. Son olarak, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi, yaptırımlar ve ambargo konulu süreç denetimine ilişkin olarak bir banka örneği paylaşılmıştır.The national and international struggle to prevent laundering proceeds of crime extends from the 1980s to the present. In addition, after the terrorist attacks in the USA on 9/ 11 in 2001, as a result of the anxiety and fear created by terrorism all over the world, the concept of combating the financing of terrorism has gained momentum since 2001 and has come to the fore in international area. In the study, firstly, a detailed framework on money laundering and financing of terrorism will be revealed, and then a detailed analysis will be made on which ways laundering methods are used in relation to assets arising from crime by following the banking system. Therefore, the main purpose of the study is to reveal a detailed analysis of the legal and economic control approaches of the banking sector by laundering the assets obtained from crime, which is becoming more and more widespread both in the world and in Turkey.For this purpose; first, in the study, definitions, stages, methods and indicators of money laundering and financing of terrorism, as well as national and international regulations that emerged within the scope of combating them and the activities implemented within the scope of compliance with these regulations were researched and mentioned in the study. Secondly, the histories and characteristics of national and international organizations established within the scope of combating SGA/ TF are mentioned. In addition, national and international legislation and regulations have been cited in the study. In the third and last part, firstly, statistical data about our country's banking sector is shared. Afterwards, within the scope of banking activities, examinations were carried out regarding the liabilities and compliance activities of the institutions in the fight against SGA/ TF, and additionally examples from real events in our country and in the world were given. Finally, an example of a bank has been shared regarding the prevention of money laundering, sanctions and process control on embargo.