Biyotıp etiği ve Türk Ceza Hukukunda ötanazi

Abstract

Ötanazi; biyotıp etiği, tıp tarihi ve hukuk disiplinlerinin birlikte incelenmesi ile anlaşılabilir. Zira Nazi Dönemi’nde üstten politik baskı kurulmaksızın insanlığa karşı suç işleyen hekimlerin benimsediği Sosyal Darwinizm’in bugün için önemli ideolojik ve ekonomik modellerin temelini kurması göz ardı edilmemesi gereken bir arka plan oluşturur. Bu çalışma interdisipliner bir yöntemle ötanaziyi değerlendirmeyi hedeflemektedir. Ötanazi durumunda özerkliğin ölümü sonuçlayacak biçimde kullanımı, paradoksal olarak özerkliğin koşulunu, yani insan yaşamını sona erdirmektedir. Bu sebeple ötanazi öncelikle tıbben iyileşmeyeceği sabit, ölümcül hastalar üzerinden savunulmuştur. Ancak ne var ki ötanazinin yasallaştığı ülkelerde kapsam giderek genişlemektedir. Kaygan eğim argümanı, felsefe disiplini çerçevesinde bu durumu açıklarken hukuk disiplininde benzer bir açıklama, devletin yükümlülüklerinin çatışmasıdır. Aynı anda istemli ve eşitlikçi ötanazi düzenlemelerinin yapılamayacak olması, devletin negatif ve pozitif yükümlülüklerinin çatıştığı bir alanı oluşturur. Türk hukukunda aktif ötanazinin yasal olmadığı konusunda fikir birliği varken öğretide pasif ötanazi tartışmalıdır. Bu durumun muhtemel sebebi pasif ötanazi niteliğinde olduğu düşünülen durumlarda tedaviyi ret hakkının tıp pratiğinde tanınmamasıdır. Bu çalışma pasif ötanazi sayılmaması gereken tedavileri kategorize ederek ek yasal düzenleme gerekmeksizin probleme çözüm sunmayı hedeflemektedir.

Euthanasia; biomedical ethics can be understood by examining the medical history and legal disciplines together. Because Social Darwinism, which was adopted by physicians who committed crimes against humanity without any political pressure from above, establishes the basis of important ideological and economic models for today, forming a background that should not be ignored. This study aims to evaluate euthanasia with an interdisciplinary method. The use of autonomy resulting in death in the case of euthanasia paradoxically ends the condition of autonomy, that is, human life. For this reason, euthanasia was defended primarily on terminally ill patients who were medically incurable. However, in countries where euthanasia has been legalized, the scope is gradually expanding. While the slippery slope argument explains this situation within the framework of the discipline of philosophy, a similar explanation in the discipline of law is the conflict of the obligations of the state. The fact that voluntary and equitable euthanasia arrangements cannot be made at the same time creates an area where the negative and positive obligations of the state conflict. While there is a consensus that active euthanasia is not legal in Turkish law, passive euthanasia is controversial in the doctrine. The possible reason for this situation is that the right to refuse treatment in cases considered to be passive euthanasia is not recognized in medical practice. This study aims to provide a solution to the problem without the need for additional legal regulation by categorizing the treatments that should not be considered passive euthanasia.