Türkiye’ de hazine- merkez bankası ilişkileri ve enflasyon hedeflemesi stratejisinin analizi

Abstract

Bir ülke ekonomisinde para ve maliye politikalarının yürütümünde Hazine ve Merkez Bankası temel olarak iki önemli kurumdur. Birinci Bölümde bu bağlamda her iki kurumun temel özellikleri ve yapısal durumları incelenmiştir. Bu iki kurum arasında politika yürütümü ve kamusal harcamaların finansmanı anlamında karşılıklı ilişkileri mevcuttur. Son yıllarda Hazine ve Merkez Bankasının ilişkilerini analiz eden ve konuyu daha çok Merkez Bankasının bağımsızlığı temelinde irdeleyen yoğun bir literatür oluştuğunu gerek ulusal gerekse uluslararası düzeyde gözlemlemekteyiz. Ancak, hemen şunu belirtelim ki Merkez Bankasının bağımsızlığı konusu üzerinde yapılacak bir çalışmanın çok orijinal olmayacağı inancıyla Merkez Bankasının bağımsızlığını da içeren ve Hazine, merkez Bankası ilişkilerinin ortaya çıkardığı sorunları alternatif stratejiler çerçevesinde incelenmek olasıdır. Çalışmamın temel amacı üçüncü bölümde belirtildiği gibi Merkez Bankası Hazine İlişkilerinin ortaya çıkardığı sorunların en somut göstergesi olan Yüksek Kronik Enflasyon Olgusunu giderme amacıyla son günlerin en temel tartışma konularından birisi olan “Enflasyon Hedeflemesi Stratejisi” nin amprik ve teorik bulgular ışığında başka bir ifade ile akademik çalışmalarla birlikte örnek ülke deneyimlerini de değerlendirerek Türkiye’de uygulanabilirliğini analiz etmektedir. Dolayısıyla bu çerçevede yapılması gereken yapısal, kurumsal ve benzeri düzenlenmelerin çerçevesini saptamaktadır. Bu amaçla buradan hareketle enflasyon hedeflemesi stratejisinin ayırt edicilik özelliğini saptamak amacıyla diğer hedef değişkenleri de içeren alternatif rejimler genel olarak ele alınmış son bölümde de enflasyon hedeflemesi stratejisi ayrıntılı olarak anlatılmıştır ve buradan yola çıkarak bir takım hedeflere ulaşılmıştır. Dolayısıyla Enflasyon Hedeflemesi Stratejisi cari ekonomik göstergelerle bakıldığında uygulanma şansı çok zayıf görünmesine karşın Türkiye ekonomisi için belki biraz daha yüksek ve belirli bir aralığı kapsayan enflasyon oranı temelinde uygulamanın başlatılması kaçınılmazdır. Bu çerçevede çalışmada, en temel öneri Türkiye’de kamu kesiminin optimal sınırlarının saptanması ve maliye politikası disiplininin sağlanarak uygulamaların yoluna girdiği, güvenin iktisadi ajanlarca benimsenmediğidir. Dolayısıyla güçlü bir siyasal iktidar kaçınılmazdır.