Bütünleştirme yoluyla eğitimin tipik gelişim gösteren öğrenciler üzerindeki etkilerine ilişkin görüşler

Abstract

Her birey biriciktir ve hayata dair bütün imkanlardan faydalanma hakkı, herkes için geçerlidir. Bu anlayışlardan hareket eden bütünleştirmeye göre, toplumda olduğu gibi okulda da bir bütün olarak var olunabilmesi esas alınır. Özel eğitim öğrencileri ile tipik gelişim gösteren öğrencilerin aynı çatı altında kendi ihtiyaç duydukları eğitimi alabilmesi ve bunun okul tarafından sistemli bir şekilde sunulabilmesi şeklinde özetlenebilecek olan bütünleştirmenin; özel gereksinimli öğrenciler kadar tipik gelişim gösteren öğrenciler için de çeşitli etkileri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı da bu etkileri; bütünleştirmeye dayalı eğitim ortamından yararlanan tipik gelişim gösteren öğrencilerin ve velilerin görüşlerine dayanarak ele alabilmektir. Nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenolojik deseninin benimsendiği çalışmada, öğrencilerin ve velilerin deneyimleri derinlemesine analiz edilmiştir. Veri toplama sürecinde, öğrencilerle yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler, velilerle ise odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, İstanbul’un Üsküdar ilçesindeki bir özel ve iki devlet ortaokulundan seçilen 9 öğrenci ve onların anneleri olan 9 veliden oluşmaktadır. Elde edilen veriler, temel nitel analiz (betimsel ve karşılaştırmalı) ve nicel içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma bulguları, bütünleştirme yoluyla eğitimin tipik gelişim gösteren öğrenciler üzerinde kişisel ve bağlamsal etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Kişisel etkiler; sosyal-bilişsel gelişim ve psikolojik iyi oluş çatısı toplanmıştır. Bütünleştirmenin tipik gelişim gösteren öğrenciler üzerindeki sosyal-bilişsel gelişime dönük etkileri; prososyal beceriler, ilişki ve iletişim becerileri, sosyal kabul sahibi olmak, tecrübe ve deneyim edinmek, duyarlılık / farkındalık / bilinçlilik, öğrenme ve odaklanma, sosyal öz-yeterlik, iyi insan olmak şeklinde özetle ifade edilebilir. Psikolojik iyi oluşa dönük etkileri ise; psikolojik sağlamlık, biricikliği kabul / kişilerarası kıyas yapmama, mutluluk, sevgi – saygı, içgörü / öz farkındalık olarak özetle ifade edilebilir. Bağlamsal etkiler, insanın etkileyen ve etkilenen bir varlık olmasından hareketle değerlendirilmiş ve aile bağlamına dönük etkiler, okul bağlamına dönük etkiler, toplumsal bütünleşme, eğitim sistemine dönük öneriler çatıları altında toplanmıştır. Elde edilen veriler, bütünleştirmeye dayalı eğitimin tipik gelişim gösteren öğrencileri pek çok yönüyle geliştirdiğini ve bu etkilerden hareketle onların içinde bulundukları bağlamların da geliştiğini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla bütünleştirmeye dayalı eğitimin yaygınlaştırılmasının ve niteliğinin artırılmasına dönük çalışılmasının faydalı olacağı söylenebilir.

Every individual is unique, and the right to benefit from all opportunities in life is a fundamental principle applicable to everyone. Inclusivity, grounded in this understanding, is based on the principle that individuals should coexist as a whole within both society and educational settings. In this context, inclusivity can be defined as providing systematic education to both students with special needs and typically developing students within the same environment, tailored to their individual needs. This approach has a range of impacts not only on students with special needs but also on typically developing students. The present study aims to examine these impacts from the perspectives of typically developing students and their parents who experience inclusive educational settings. This study adopts a phenomenological design within a qualitative research framework, aiming to conduct an in-depth exploration of the experiences of students and parents. Data were collected through semi-structured individual interviews with students and focus group interviews with parents. The study group comprised nine typically developing students and their mothers (nine parents) selected from one private and two public secondary schools in Üsküdar, Istanbul. The collected data were analyzed and interpreted using fundamental qualitative analysis methods, including descriptive and comparative analysis, alongside quantitative content analysis. The research findings demonstrate that inclusive education has both personal and contextual impacts on typically developing students. Personal impacts are categorized under social-cognitive development and psychological well-being. The social-cognitive development effects include social skills, relationship and communication skills, social acceptance, experiential learning, sensitivity/ awareness/ consciousness, learning and concentration, social self-efficacy, and moral character development. In terms of psychological well-being, the identified effects encompass psychological resilience, acceptance of individuality/ avoiding interpersonal comparisons, happiness, love and respect, and insight/ self-awareness. Contextual effects were examined based on the assumption that individuals both influence and are influenced by their environments. These effects were categorized into family-related effects, school-related effects, social integration, and recommendations for the education system. The findings suggest that inclusive education not only fosters the personal development of typically developing students in various aspects but also contributes to the enhancement of their surrounding contexts. Therefore, it is recommended to further expand the implementation of inclusive education and enhance its quality.