Yarı kentsel bir bölgede 20 yaş ve üzeri erişkinlerde diabetes mellitus prevalansı ve risk faktörleri

Abstract

Samsun ilinin Havza ilçesinde yapmış olduğumuz kesitsel tipteki araştırmamızda, 400 kişinin 20' sinin önceden diabetes mellitus tanısı almış olduğu saptanmış ve 3 kişiye de yeni diabetes mellitus tanısı konmuştur. Araştırmaya katılanların arasında eski diabetes mellitus hastalarının oranı %5.0 olarak bulunmuştur Araştırmaya katılan 20 yaş ve üzerindeki 400 kişinin %53.5' ini kadınlar, %46.5'ini erkekler oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan kadınların 6'sı (%2.8) gebedir. Araştırmaya katılanların öğrenim durumuna göre dağılımı incelendiğinde %18.8'inin okur yazar olmadığı, %23.3'ünün ortaokul ve daha yüksek öğrenim düzeyinde olduğu görülmüştür. Araştırmaya katılanlarda ölçülen random kan şekeri değeri %78.7' sinde 115 mg/ dl' den düşük bulunmuştur. %15.8'inde 115-199 mg/ dl, %5.5' inde ise 200 mg/ dl ve daha üstünde olarak ölçülmüştür. Araştırmamıza katılanlarda yaş gruplarına özel diabetes mellitus sıklığı incelenmiştir. 35-49 yaş grubunda %1.5 olan oran, 50-64 yaş grubunda %10.0' a, 65 yaş ve üstü yaş grubunda %15.6 ile en yüksek değerine ulaşmaktadır. Araştırmaya katılanların %15.8' inin birinci derece yakınlarında (anne, baba ve kardeş) diabetes mellitus hastalığı öyküsü vardır. Araştırmamıza katılanlarda obesite durumu vücut kitle indeksine göre değerlendirildiğinde %22.0' ının normal sınırlarda olduğu görülmüştür. %44.5' i hafif obes, %27.5' i orta obes grubunda yer almaktadır. Araştırmamızda diabetes mellitus hastası olanların vücut kitle indeksi sonuçlarına bakıldığında %43.0' ının hafif obes (10 kişi), %34.0' ının orta obes (8 kişi), %4.0' ının ağır obes (1 kişi) gruplarında olduğu görülmüştür. Araştırmamızda obes olan grupta diabetes mellitus görülme sıklığı %6.5, obes olmayan grupta diabetes mellitus görülme sıklığı ise %4.2 olarak bulunmuştur. Bu fark istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Araştırmamıza katılan eski diabetes mellitus hastalarının %60.0' ının (12 kişi) diyet ile beraber oral antidiabetik ilaç kullandığı, %15.0' ınında (3 kişi) diyet ile beraber insülin aldığı, %20.0' ının ise (4 kişi) tedavi yöntemlerinden hiçbirini kullanmadığı görülmüştür. Araştırmamızda eski diabetes mellitus hastalarının ailelerinde diabetes mellitus hastalığı varlığına %10.0 oranında rastlanmıştır. Araştırmaya katılanlarda bozulmuş glukoz toleransı oranı %0.25 olarak bulunmuştur. In the cross sectional research carried out in Havza, Samsun over 400 persons, 20 previously diagnosed and 3 new diabetes mellitus cases have been observed. The ratio of the previously observed diabetes mellitus cases to the entire number of people in the research is 5.0%. 53.5 % of the 400 persons that participated in the research that are 20 years-old and over are female and 46.5 % are male. 6 (2.8 %) of the women who participated in the research are pregnant. Taking a look at the distribution of the participants with regards to their educational backgrounds, it has been observed that 18.8 % are illiterate, 23.3 % have attended secondary school and are still at higher education level. The random blood sugar values have been observed to be below 115 mg/ dl in the 78.7% of the patients. 15.8% have had 115-199 mg/ dl and 5.5% have had 200 mg/ dl and above. The diabetes mellitus frequency of the participants of the research with regards to the age groups has been studied. The ratio observed as 1.5% at 35-49 age group has increased to 10.0 % for those from 50 to 64 and has reached its peak value, which is 15.6 %, for 65 and above. The first level relatives (mother, father, and brothers/ sisters) of the 15.8 % of the participants had diabetes mellitus background. Evaluating the obesity values of the participants of the research with regard to the body mass index, 22.0% of the values fall under normal category. 44.5% are slightly obese and 27.5 % are semi-obese. When the body mass index results of the diabetes mellitus patients in the group are evaluated, it is observed that 43.0% are slightly obese (10 people), 34.0 are semi-obese (8 people), and 4.0% is heavy obese (1 person). The diabetes mellitus frequency for the obese is 6.5% while it is 4.2% for the rest of the group. This difference is not statistically important. It has been observed that 60.% of the previously diagnosed diabetes mellitus patients (12 people) take oral antidiabetics along with a diet, that 15.0% (3 people) take insulin along with a diet, and that 20.0% (4 people) use none of the therapy methods. It has been observed that the families of the previously diagnosed diabetes mellitus patients have diabetes mellitus by 10.0%. The decomposed glucose tolerance ratio for the participants of the research is 0.25%.