KLASİK MANTIK METİNLERİ BAĞLAMINDA MUHAMMED B. YUSUF ES-SENûSÎ'NİN MuhTAsAru'l-MAnTıKİSİMLİ ESERİ

Abstract

İslam dünyasında 13. yüzyıl sonrası Mantık tarihi, genel olarak şerh ve haşiyelerle gelenek oluşturucu metinler etrafında seyretmiş, bu bağlamda Ebherî'nin Îsâgûcî'si, Kâtibî'nin Şemsiyye'si ve Taftazânî'nin Tehzîb'i öne çıkmıştır. Bu eserlerin yanında daha çok dinî ilimler odaklı farklı bir mantık geleneğinin oluştuğu Mısır-Mağrib bölgesinde ise Hûnecî'nin Cümel'i ve Ahdarî'nin süllem'iyle birlikte öne çıkan 'gelenek oluşturucu' metinlerden biri de Muhammed b. Yusuf es-Senûsî'nin 'Muhtasaru'l-Mantık' isimli eseridir. Bu makalede, Senûsî'nin Muhtasar'ı, bu eserine bizzat kendisi tarafından yazılmış olan Şerhu'lMuhtasar fî İlmi'l-Mantıkisimli şerhi ile birlikte incelenmekte ve klasik mantık tarihi içindeki yeri belirlenmeye çalışılmaktadır

History of Logic in the Muslim World after the 13th century gathered mainly around commentaries, glosses and tradition-forming texts; and in this regard, Ebherî's Îsâgûcî, Kâtibî's Şemsiyye and Taftazânî's Tehzîb became prominent. As for the region of Egypt-Maghreb, where a different logic tradition focusing more on religious sciences developed, some of the prominent and tradition-forming texts there were those of Muóammad ibn Yÿsuf es-Senÿsí's work and commentaries being called 'Muhtasaru'l-Mantık' along with Hûnecî's Cümel and Ahdarî's süllem. In this article, Senÿsí's Muhtasar, with his own commentary called Şerhu'l-Muhtasar fî İlmi'l-Mantık, is examined; trying to determinate its position in the history of classical logic