Kimya Endüstrilerinde Patlama ve Yangınların Önlenmesi ve İlgili Vaka Çalışması

Abstract

Bu çalışmada, iş yerlerinde karşılaşılabilen patlama ve yangın risklerini değerlendirmek ve bu risklere karşı alınabilecek önlemleri belirlemek için Türkiye’nin ulusal mevzuatı ve TSE standartlarında belirtilen yöntemler incelenmekte ve hayali bir kimya tesisine uygulanmaktadır. Hayali tesisteki solvent tankı ve solvent pompası için yapılan değerlendirmede, tank içerisinin “Bölge 0” patlayıcı ortam olarak sınıflandırılabileceği, pompa etrafında ise çeşitli mühendislik yaklaşımlarıyla farklı patlayıcı ortam değerlendirmeleri yapılabileceği sonuçlarına varılmıştır. Ayrıca hayali tesisteki polimer toz besleme hunisi için yapılan değerlendirmede, huni içerisinin “Bölge 20” patlayıcı ortam olarak sınıflandırılabileceği, huni etrafında oluşabilecek patlayıcı ortamın tehlike mesafesinin ise, ilgili standartta verilen nitel yöntemlere dayanarak tahmini olarak yapılabileceği gösterilmiştir. Sınıflandırılmış olan bu tehlikeli bölgelerin dahilinde kullanılabilecek cihazların kategorileri ve diğer özellikleri belirlenmiş, bu bölgelerde patlama ve yangınlara karşı alınabilecek önlemlere çeşitli örnekler verilmiştir. Sonuç olarak kimya endüstrisinde sıkça rastlanabilecek tanklar, pompalar, solventler vb. etkenlerle ilgili deneysel veriler üretilmesine ve yanıcı tozlarla ilgili standart testleri yapabilecek akredite laboratuvarlara ihtiyaç duyulduğu vurgulanmıştır.

This study introduces the assessment and prevention methods of explosion and fire risks in workplaces stated in Turkey’s national legislation and TSE standards, then will be applied into a fictive chemical facility. In the assessment of the solvent tank and solvent pump of this fictive facility, it has been concluded that inside of the tank can be classified as Zone 0 explosive atmosphere and various explosive atmosphere assessments can be made around the pump with various engineering approaches. It has also been shown that as a result of the assessment of the polymer dust feed hopper, hopper interior can be classified as Zone 20 explosive atmosphere and the distance of the explosive atmosphere that can occur around the hopper can be predicted based on qualitative methods given in the relevant standard. The categories and other characteristics of the equipment that can be used within these classified hazardous areas have been identified, and precautions that can be taken against explosion and fire risks in these areas have been summarized. As a result, it was emphasized that accredited laboratories for carrying out standard tests on combustible powders and experimental data for tanks, pumps, solvents etc. which are frequently encountered in the chemical industry are needed