Japonya’da su ve yıkanma kültürünün banyo mekân biçimlenişine etkisi

Abstract

İnsanoğlu tarih öncesi çağlardan günümüze dek fizyolojik ve psikolojik olarak arınma için yıkanma eylemi gerçekleştirmiştir. Yıkanma eyleminin gerçekleştiği mekânlar zaman zaman değişiklik göstermiştir. Yıkanma gereksinimi tarih boyu otoritelerin ve inançların değişmesi, sosyalleşme arayışı ve kültürel farklılıklar gibi sebeplerden ötürü sürekli olarak farklılaşmıştır. Bu eylem, aynı dönemlerde farklı kültürlerde de değişik şekilde seyretmiştir. Bir ada ülkesi olan Japonya, kültürel olarak yakın yüzyıllara kadar Batı ve diğer kültürlerle çok fazla iletişim ve etkileşimde bulunmamıştır. Japonlar kendi kültürlerine sıkı sıkıya bağlı kalarak bugünkü kültürel özgünlüğe ve zenginliğe ulaşmışlardır. Japon kültüründe su ve yıkanma eylemi büyük önem taşımaktadır. Japon bireyler için yıkanma eylemi günlük yaşamda önemli yer tutan, fiziksel ve ruhsal arınma içeren bir ritüel olarak gerçekleşmektedir. Geçmişten günümüze taşıdığı ve sürdürdüğü kültürel izler ve diğer unsurlar ile sebep-sonuç ilişkisi kurularak tümevarım yöntemi ile bu eylemin gerçekleştiği mekânların biçimlenişi; donatı kurgusu, fonksiyon, form, malzeme, konstrüksiyon, renk ve ışık değerleri üzerinden irdelenmiştir. İncelenen mekân sonucunda banyo mekân biçimlenişinin diğer toplumlardan oldukça farklı olduğu görülmüş ve çalışma evreni belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda, Japonya’da, mitolojik geçmiş, kültür ve inanç gibi geçmişten günümüze kadar korunan unsurların banyo mekân biçimlenişini etkilediği saptanmıştır. Bu unsurlar sonucunda şekillenen yıkanma eylemi fiziksel arınmanın ötesinde, kavramsal ve kültürel olarak beslenen bir eylemidir. Fonksiyon olarak değerlendirildiğinde banyo mekânlarında iki farklı birim var olmaktadır. Bu birimlerin ilkinde kısa süreli olarak fiziksel arınma gerçekleştirildikten sonra devamında daha uzun süren ve ruhsal arınmanın gerçekleştiğine inandıkları birime geçilmektedir. Doğallıktan yana olan bir kültür olarak doğal malzeme kullanımının yaygın olduğu ve banyo mekânlarında bol doğal ışığın kullanıldığı görülmektedir. Ulaşılan sonuç, iki ve üç boyutlu mekânsal örnekler kullanılarak görsel olarak desteklenmiştir.From ancient times until today, people bathe physiologically and psychologically to purify. The bathing places have changed over time. The need for bathing has constantly changed throughout history due to such as the change of authorities, the change of beliefs, the need for socialization and cultural differences. Even this activity varied in different cultures in the same period. As an island country, Japan have not culturally communicated and interacted much with the West and other cultures until the recent centuries. The Japanese have reached the cultural originality and richness of today by strictly adhering to their own culture. Water and bathing is very important in Japanese culture. For Japanese individuals, the act of bathing takes place as a ritual containing physical and spiritual purification, which is important in daily life. Causeand-effect relationship has been established with the cultural traces and other elements it has carried out and maintained from the past to the present, and the forming and reinforcement of the places where this action takes place is examined using the induction method. As a result of the places examined, it was seen that the bathroom formation was quite different from other societies and the scope of the study was determined. As a result of the study, it was determined that cultural elements protected from the past to the present, such as cultural background, mythological past, history and faith, affected the forming of bathrooms. Bathing, which is shaped as a result of these elements, is a conceptual and culturally evolving action beyond physical purification. When evaluated as a function, there are two different units in bathroom spaces. In the first of these units, physical purification is carried out for a short period of time. Then, move to the unit, which lasts longer and where they believe that spiritual purification has occurred. Natural material use as a culture favoured by naturalism appears to be widespread and abundant natural light is used in bathroom spaces. The result is visually supported using two- and three-dimensional samples.