İlköğretim sosyal bilgiler dersinde öğretmen tutumlarının problem çözmeye dayalı öğrenmeye etkisi

Abstract

İlköğretim Sosyal Bilgiler Derslerinde Öğretmen Tutumlarının Probleme Dayalı Öğrenmeye Etkisi konulu bu araştırmanın temel hipotezi şudur: Demokratik tutuma sahip olup problem çözmeye dayalı öğrenmeyi kullanan grupta bilişsel ve duyuşsal başarı diğer gruplara göre (problem çözmeye dayalı öğrenmeyi kullanıp otokratik tutuma sahip, geleneksel öğretim yaklaşımını kullanıp demokratik tutuma sahip ve yine geleneksel öğretim yaklaşımını kullanıp otokratik tutuma sahip öğretmenlerin grupları) daha yüksektir. Son test kontrol gruplu deneme modelinde olan bu araştırmanın evrenini 2000-2001 öğretim yılında İstanbul ilinde öğrenim gören MEB'na bağlı ilköğretim okullarının beşinci sınıflarının duyuşsal ve bilişsel özellikleri oluşturmaktadır. Toplam 57 beşinci sınıf öğretmenine demokratik tutum ölçeği uygulanarak ikisi demokratik tutuma ikisi otokratik tutuma sahip dört öğretmen tespit edilmiştir. Bu dört öğretmenin sınıfındaki öğrenciler örneklemi oluşturmaktadır. Ölçme araçları, deney ve kontrol gruplarındaki toplam 143 öğrenciye ön test, son test ve kontrol testleri olmak üzere üç kez uygulanmıştır. Bu çalışmada gerekli olan veriler, Teacher Opinionaire on Democracy adlı tutum ölçeği, geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları yapılmış olan Başarı Testi ve Güzel Yurdumuz Türkiye Ünitesiyle İlgili Duyuşsal Davranışlara Erişi Testi ile toplanmıştır. Toplanan bu verilerle iki boyutlu varyans analizi ve buna bağlı olarak da dört gruptan elde edilen puanlarla t-testi kullanılarak, gruplar arasındaki bilişsel ve duyuşsal alandaki performans farkının anlamlı olup olmadığı test edilmiştir. Sonuçta bilişsel kazanımlar açısından gruplar arasında fark çıkmazken, ölçümler arasında problem çözmeye dayalı öğrenme yaklaşımını kullanan demokratik öğretmenin lehine anlamlı farklılıklar çıkmıştır. Duyuşsal kazanımlar açısından ise ölçümler arasında fark çıkmazken geleneksel öğretim yaklaşımını kullanıp otokratik olan öğretmenin grubu lehine anlamlı farklılıklar çıkmıştır. Çıkan bulguların ışığında öğretmen adaylarının ve sistemin içinde görev yapan öğretmenlerin tutumlar ve yeni yaklaşımlar açısından eğitilmesi, yeni yaklaşımların kullanılabilmesi için eğitim ortamlarının buna göre düzenlenmesi ve sosyal bilgiler öğretiminde yeni yaklaşımlarla ilgili yeni çalışmaların yapılması önerilmiştir.Teacher who display democratic attitudes and use problem-based learning, will have cognitively and affectively more successfull students problem is the basic hypothesis of this research study in which how elementary social science teacher attitudes effect problem-based learning was examined. The research study is a post test trial model with a control group. Research participants were students of 4 fifith grade elementary school teachers who were chosen among 57 teachers by administering Teacher Opinionare on Democracy attitude scale. Evaluation scales were administered to experimental and control group studens three times. Research data were gathered by administering Teachers' O. D. Attitude scale and an affective acquirement test on the unit of Güzel Yurdumuz Türkiye. Data analysis includes two dimensional variance analysis and t tests to determine the significancy of the difference in performance of 2 groups. Although data display no significant difference bet groups on cognitive acaurrement assessments show a significant difference bet groups onbehalf of the teacher who display a democratic attitude and use problem-based learning on the other hand, although scales show no signgficant difference between the 2 groups assesments of affective acquirements students, instructed by a teacher who display a traditional approach to teaching, have a signgficatly higher performance. Therefore, precervice and in service teachers need to be well informed about teacher attitudes and new approaches to teaching.