Ebü’l-Abbas El-Müstağfirî ve hadis ilmindeki yeri

Abstract

Mâverâünnehir’in Hanefî hadis hâfızlarından sayılan Ebü’l-Abbas el-Müstağfirî (ö. 350/ 432) Nesef’te doğup ilmî gelişimini farklı bölgelere rihle yaparak çeşitli âlimlerden istifade etmekle tamamlamıştır. Bununla birlikte yaklaşık 20’ye yakın eser telif etmiş ve pek çok öğrenci yetiştirmiştir. Ayrıca Nesef’in hatipliğini de üstlenen Müstağfirî ömrünü ilim ve İslâm’a hizmet etmekle geçirerek hicrî 432 yılında vefat etmiştir. “İmam”, “fakih” ve “hafiz” unvanlarıyla nitelenen Müstağfirî, hadis ilminde önemli yere sahiptir. Bu çalışmada eserleri esas alınarak Müstağfirî’nin hadisçiliği incelenmiştir. Müstağfirî’ye dair bu çalışmada onun yaşadığı ortam ve zaman dilimi ilmî, siyâsi, sosyal, kültürel ve ilmî açılardan ele alınmış, sonrasında ise Müstağfirî’nin hadisçiliğini tespit adına eserlerindeki açıklama ve değerlendirmeleri araştırılmıştır. Çalışma sonucunda Müstağfirî’nin meşhur hadisçi olduğuve kendisinden sonra gelen âlimler üzerinde etkin rol oynadığı söylenebilir.

Abu’l-Abbas al-Müstagfirī (d. 350/ 432), who was counted as belonging to the Hanafī hadith hafizes of Mavarannehir, was born in Nasaf and completed his scientific development benefiting from various scholars of different regions. Along with that, he has copyrighted nearly 20 works and has educated many students. Müstagfirī, who assumed the oratory of Nasaf passed away in 432 Hijrī by serving the science and Islam. Regarded as “imam”, “fakih” and “hafiz”, Müstagfirī also has important place in the hadith science. In this study, the works of Müstagfirī in the hadith science have been examined. This work has studied scientific, political, social and cultural aspects of the ambient and timeframe in which Müstağfirī lived. Afterwards, the explanations and evaluations of his books were investigated in order to determine the hadith of Mustagfirī. As a result of the study, it can be said that Mustagfirī is a famous hadith and plays an active role for the scholars who follow him.