Mesleme b. Abdülmelik: hayatı, siyasi ve askeri faaliyetleri

Abstract

Emevî Devleti’nin önde gelen komutanları arasında yer alan Mesleme b. Abdülmelik Bizans ve Kafkasya cephelerinde önemli seferlere kumanda etmiş, bunun yanı sıra ülke içinde meydana gelen bazı tehlikeli isyanları bastırmıştır. Ayrıca iki önemli eyalette valilik yapmıştır. Askerî dehası bakımından İslâm tarihinin meşhur komutanlarından olan Halid b. Velid’e benzetilmiştir. Onun bu başarıları ve hatta bazı tarihçiler tarafından halifelik yapan dört kardeşinden daha kabiliyetli bulunması, bizi onun hayatını tez konusu olarak seçmeye sevk etmiştir. Bu araştırma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında önce kaynaklar ve araştırmalar hakkında bilgi verilmiş, ardından Mesleme’nin kumandanlık görevine tayin edilmeden önceki hayatından bahsedilmiştir. Mesleme’nin Bizans cephesindeki seferleri, Anadolu’nun büyük bir kısmında gerçekleştirdiği önemli fetihler ile İstanbul kuşatması ve sonuçları incelenmiştir. İkinci Bölüm’de Mesleme’nin bastırdığı isyanlar, Irak-Horasan, İrmîniye, Azerbaycan ve el-Cezîre valilikleri ve bu görevleri esnasında Türkler’le yaptığı savaşlar, Üçüncü Bölüm’de ise Mesleme’nin vefatı, ahlâk ve şahsiyeti konuları ele alınmıştır.

Maslama ibn Abd al-Malik, who was one of the famous commanders of Umayyadh State, involved in imortant campaigns at Byzantium and Caucasus fronts. He confronted some dangerous rebellion in the country. He also governed two imortant province. For his military genius he had been compared to Halid ibn Velid. His success and capability consigned us to choose his life subject of thesis. This research consist of three parts. In the entry it is given information about source and researches, then about life Maslama before his appointment to duty of governorship. İn the first part I have been studied his campaigns at the front of Byzantium, conquests in the great part of Anatolia and his siege of Constantinople (Istanbul) and its results. In the second chapter I have been taken up the rebellions which suppressed Maslamah and his governorships of Irak-Horasan, Armenia, Azerbaijan and al-Djazira and his wars with Turks during his duties. In the third chapter I have been examined Maslama’s death, morals and personality.