İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde kullanılan işbirliğine dayalı öğrenme yöntemi birleştirme tekniğinin öğrencilerin sosyal becerilerine ve akran zorbalığına etkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler dersi kapsamında bir öğretim yöntemi olarak kullanılan işbirliğine dayalı öğrenme yönteminin öğrencilerin sosyal becerilerine ve akran zorbalığına etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada şu sorulara yanıt aranmıştır: (1) 4. Sınıf öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri nedir? (2) 4. Sınıf öğrencilerinin akran zorbalığı düzeyleri nedir? (3) 4.Sınıf öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri cinsiyete göre farklılaşmakta mıdır? (4) 4.Sınıf Öğrencilerinin akran zorbalığı düzeyleri cinsiyete göre farklılaşmakta mıdır? (5) İşbirlikli öğrenme yöntemi 4. Sınıf öğrencilerinin sosyal beceri düzeylerini anlamlı biçimde etkilemekte midir? (6) İşbirlikli öğrenme yöntemi 4. Sınıf öğrencilerinin akran zorbalığı düzeylerini anlamlı biçimde etkilemekte midir? Çalışmada tek grup öntest-sontest deneysel desen uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2016-2017 eğitim ve öğretim yılında Şanlıurfa İlinde MEB’e bağlı olarak faaliyet gösteren bir ilkokulun 4. Sınıfında eğitim gören, yansız atama yolu ile seçilen 16 erkek (%53,3) ve 14 kız (%46,7) olmak üzere toplam 30 öğrenci oluşturmaktadır. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak, iki ölçme aracı kullanılmıştır. Araştırmada ilkokul öğrencilerinin sosyal becerilerini belirlemek amacıyla Akçamete ve Avcıoğlu (2005) tarafından geliştirilen “Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği” , öğrencilerin akran zorbalığını belirlemek amacıyla Ayas ve Pişkin (2011) tarafından geliştirilen “Akran Zorbalığı Ölçeği: Çocuk Formu” kullanılmıştır. Araştırma sonucunda 4. Sınıf öğrencilerinin işbirlikli öğrenme yöntemi uygulanmadan önce ve uygulandıktan sonra cinsiyet açısından sosyal beceri ile akran zorbalığı düzeylerinin anlamlı fark göstermediği tespit edilmiştir. İşbirlikli öğrenme yönteminin ilkokul 4. Sınıf öğrencilerin sosyal beceri düzeyini olumlu yönde etkilediği ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit görülmüştür. İşbirlikli öğrenme yönteminin ayrıca öğrencilerdeki zorbalık ve kurban olma durumlarını ise düşürdüğü ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bu bulgular ilgili literatür göz önüne alarak tartışılmış ve gelecek araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.

The aim of this study is to examine the effect of Cooperative Learning Method that is used as a teaching method in Social Studies Lessons to social skills and peer bullying of students. For the purpose of this study, the answers of those questions were inquired: (1) What are the social skill levels of 4th grade students? (2) What are the peer bullying levels of 4th grade students? (3) Do the social skill levels of 4th grade students differentiate according to gender? (4) Do the peer bullying levels of 4th grade students differentiate according to gender? (5) Does Cooperative Learning Method effect meaningfully the social skills of the 4th grade students? (6) Does Cooperative Learning Method effect meaningfully the peer bullying of the 4th grade students? In this study, a single group pre-test post-test experimental design was applied. The examination group of the study consisted of 30 students including 16 males (%53,3) and 14 females (%46,7) that were educated in the 4th grade of primary school in the province of Şanlıurfa in 2016-2017 Academic Year and chosen through randomisation. In this study, two measurement tools were used as data collection tool: “Social Ability Assessment Scale” by Akçamete and Avcıoğlu (2005) to determine the social skill levels of primary school students and “Peer Bullying Scale: Children Form” by Ayas and Pişkin (2011) to determine the peer bullying levels of students. As a result of the research, it was determined that the social skills and peer bullying levels of 4th grade students have no meaningful difference according to gender before and after applying Cooperative Learning Method. It was detected that Cooperative Learning Method effects positively the social skill levels of the 4th grade primary school students and it was found out to be a meaningful relationship. It was also determined that Cooperative Learning Method reduces the states of bullying and victimization of students in a meaningful way. These finding were discussed considering relevant literature and suggestions were presented for future researchers and practitioners.