Çinili köşk koleksiyonu’nda figürlü seramikler

Abstract

Çinili Köşk Koleksiyonu’nda Figürlü Seramikler başlığını taşıyan bu çalışmada; seramik sanatında birçok dönemde, farklı biçimlerde ortaya konan figürlerin dönemlere göre biçim, duruş unsurları ve çeşitli ikonografik anlamları, farklı sanat dallarındaki benzer örnekleri ile karşılaştırılarak verilmeye çalışılmıştır. Tüm tarih çağları boyunca seramik malzeme insanlar için önemli bir ihtiyaç olmuş ve birçok dönemde farklı form, teknik bezeme anlayışı ile üretilmiştir. Üretilen bu seramik malzemeler üzerinde bitkisel, geometrik ve yazı unsurlarından oluşan bezemeler dışında çeşitli hayvanlara, insanlara, fantastik figürlere ait figürsel bezemeler kullanılmıştır. Seramikler üzerinde yer alan figürler yaşamı, yaşam düzenini, insanların hayata bakış açılarını günlük yaşam objelerine taşıması açısından önem taşımaktadırlar. Bazı dönemlerde yoğun olarak kullanılan figürlü bezeme unsurları bazı dönemlerde azalmış ya da tamamıyla kaybolmuştur. Tüm bu değişimlerin ana sebebi toplumların inanç sisteminde oluşan değişimler olmuştur. Müze koleksiyonunda bulunan Bizans, Anadolu Selçuklu, Beylikler, Erken Osmanlı, Osmanlı, İran ve Uzakdoğu gruplarına ait örneklerin incelendiği çalışmada, büyük bir kısmı daha önceki araştırmalarda yayınlanmamış pek çok eser tanıtılmıştır. Böylelikle insan, hayvan ve fantastik figürlerle ilgili yapılan çalışmalara yeni örnekler kazandırılmıştır.

In this study entitled “Figured Ceramics in the Collection of Çinili Köşk”, the figures used in the art of ceramic which are executed in various fashions through ages are investigated. The form of the figures, and their different iconographic meanings are analyzed and they are compared with the parallel samples in different branches of art. The ceramic has been an important need for humans in the all periods of history. It has been produced in different forms with the diverse techniques of decoration. These ceramic products are decorated with the floral, geometric motives and scribe marks. The animal and human figures, and fantastic figures are also applied. It is remarkable that the people reflects their life styles and their perspective of life by mediating their own daily using objects such as ceramics. While the figured decoration had been intensively used in some periods, it was rare and even disappeared time to time. The main reason behind this situation is the consequence of shifts in religious systems of societes. The ceramic repertoire dated to the Byzantine, Anatolian Seljuks, Ottoman and the Iranian periods are examined and many artefacts which has not been published previously are introduced. Thus, new samples of human, animal and fantastic figures are added to the ceramic literature.