Bilişsel-davranışçı yaklaşım odaklı grupla psikolojik danışma programının ergenlerin psikolojik dayanıklılık ve duygusal esneklikleri üzerindeki etkisi

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı bilişsel davranışçı yaklaşım odaklı psikolojik danışma programının ergenlerin duygusal esneklik ve psikolojik dayanıklılık seviyeleri üzerindeki etkisinin tespit edilmesidir. Araştırmanın temel amacı kapsamında 12 oturumdan oluşan bilişsel davranışçı yaklaşım odaklı psikolojik danışma geliştirilmiştir. Oluşturulan programın 4 oturumu pilot çalışma kapsamında 14 ergen ile yürütülmüştür. Pilot uygulama sonrası, 400 ergene muhtemel katılımcıları belirlemek amacıyla Duygusal Esneklik ve Ergen Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır. Tarama sonucu muhtemel 60 ergen belirlenmiş, bu ergenlerle bireysel görüşülmüş, çalışma hakkında bilgilendirilmiş ve rastgele atama yöntemiyle 14’er lik gruplar halinde deney, kontrol ve plasebo gruplarına atanmışlardır. Araştırma deneysel araştırma olup, 3 (deney, kontrol, plasebo) ×3 (ön test, son test, izleme testi) desen kullanılarak uygulanan programının etkililiği sınanmıştır. Deney grubundaki katılımcılarla bilişsel davranışçı yaklaşım odaklı psikolojik danışma kontrol grubundaki katılımcılara herhangi bir uygulama yapılmamış, plasebo grubundaki katılımcılara ise aynı zaman diliminde eğitsel ve mesleki rehberlik etkinlikleri uygulanmıştır. Oturumların sonlanmasından sonra tüm gruplardaki katılımcılara Duygusal Esneklik ve Ergen Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır. Son test uygulamasından 2 ay sonra tüm grublardaki katılımcılara ölçekler tekrar uygulanmıştır. Verilerin analizinde, IBM SPSS Statistics 28.0, Amos Graphics 24 ve Mplus sürüm 8 kullanılmıştır. Araştırma sonuçları bilişsel ve davranışçı yaklaşım odaklı grupla psikolojik danışma programına katılan deney grubundaki katılımcıların, kontrol ve plasebo grubundaki katılımcılara göre Duygusal Esneklik ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği puan ortalamalarının anlamlı bir yükseliş olduğunu ve bu yükselişin izleme testinde de kalıcı olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda geliştirilen program ergenlerle yapılacak çalışmalarda uygulanarak, etkililiği test edile bilinir ve yaygın kullanımı sağlanabilir.The main purpose of this research is to determine the effect of the cognitive behavioralapproach-oriented psychological counseling program on the emotional flexibility and resilience levels of adolescents.Within the scope of the main purpose of the research, a cognitive-behavioral approach-oriented psychological counseling program consisting of 12 sessions was developed.Four sessions of the created program were carried out with 14 students within the scope of the pilot study.After the pilot study, the Emotional Flexibility and Adolescent Resilience Scale was administered to 400 adolescents to identify possible participants.As a result of the survey, 60 adolescents were identified, these students were interviewed individually, they were informed about the study, and they were randomly assigned to the experimental, control and placebo groups in groups of 14. The research is an experimental research and the effectiveness of the program applied using 3 (experimental, control, placebo) ×3 (pre-test, post-test, follow-up test) design was tested.Cognitive behavioral approach focused psychological counseling program was conducted with the participants in the experimental group; no application was made to the participants in the control group, and educational and vocational guidance activities were applied to the participants in the placebo group at the same time.After the sessions ended, the Emotional Flexibility and Adolescent Resilience Scale was administered to the participants in all groups.Two months after the post-test application, the scales were applied again to the participants in all groups.In the analysis of the data, IBM SPSS Statistics 28.0, Amos Graphics 24 and Mplus version 8 program were used. The results of the research show that the participants in the experimental group who participated in the cognitive and behavioral approach focused group psychological counseling program had a significant increase in the mean scores of the Emotional Resilience and Resilience Scale compared to the participants in the control and placebo groups, and this increase was also permanent in the follow-up test.The program developed in this study can be applied in studies with adolescents, its effectiveness can be tested and its widespread use can be ensured.