Algılanan ebeveynler arası ilişkinin genç yetişkinlerin romantik ilişkilerine yansıması

Abstract

Bu araştırma, algılanan ebeveynler arası ilişkinin genç yetişkinlerin romantik ilişkileri üzerindeki etkisinde olumlu çocukluk yaşantıları ve romantik ilişkide bilinçli farkındalığın aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, bu araştırma ilişkisel tarama yöntemlerinden olan yordayıcı ilişkisel araştırma deseni olarak tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında, ebeveynler arasındaki ilişkiyi değerlendirebilmek için genç yetişkinlerin ebeveynleri arasındaki ilişki kalitesini ve çatışmayı nasıl algıladıklarını ölçmek amacıyla Türk kültürüne özgü “Algılanan Ebeveyn İlişki Kalitesi Ölçeği” ile “Algılanan Ebeveyn Çatışması Ölçeği” geliştirilerek, geçerlik ve güvenirlik çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, algılanan ebeveynler arası ilişkinin genç yetişkinlerin romantik ilişkisine etkisini incelemek amacıyla algılanan ebeveyn ilişki kalitesi ve algılanan ebeveyn çatışması ile iki ayrı hipotez model oluşturulmuştur. Oluşturulan modeller yapısal eşitlik modeli ile test edilmiş; hem algılanan ebeveyn ilişki kalitesinin ve hem de algılanan ebeveyn çatışmasının genç yetişkinlerin romantik ilişki kalitesi ve ilişki yakınlığı üzerindeki etkisinde olumlu çocukluk yaşantıları ve romantik ilişkide bilinçli farkındalığın aracılık rolü incelenmiştir. Araştırma, romantik ilişkisi olan (evli, sevgili/ nişanlı veya önceden ilişki deneyimi olan) genç yetişkinler örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde, yordayıcı değişken olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Algılanan Ebeveyn İlişki Kalitesi Ölçeği ile Algılanan Ebeveyn Çatışması Ölçeği; yordanan değişken olarak genç yetişkinlerin romantik ilişkilerini ölçmek amacıyla Algılanan Romantik İlişki Kalitesi Ölçeği ve Romantik İlişkilerde Yakınlık Ölçeği; aracı değişken olarak Olumlu Çocukluk Yaşantıları Ölçeği ve Romantik İlişkide Bilinçli Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23 ve AMOS 23.0 programları kullanılmıştır. Araştırmada test edilen yapısal modellere ilişkin bulgular incelendiğinde, algılanan ebeveyn ilişki kalitesi ile genç yetişkin bireylerin algılanan romantik ilişki kalitesi ve ilişkide yakınlık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve bu ilişkide hem romantik ilişkide bilinçli farkındalık hem de olumlu çocukluk yaşantılarının aracı rol etkisi olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda, algılanan ebeveyn çatışması ile genç yetişkin bireylerin algılanan romantik ilişki kalitesi ve ilişkide yakınlık düzeyleri arasındaki ilişkide de romantik ilişkide bilinçli farkındalık ve olumlu çocukluk yaşantılarının aracılık ettiği görülmüştür. Kısaca, algılanan ebeveynler arası ilişkinin genç yetişkinlerin romantik ilişkilerine yansımasında olumlu çocukluk yaşantılarının ve ilişkide bilinçli farkındalığın aracılık görevi gördüğü söylenebilir.This study aims to examine the mediating role of positive childhood experiences and relationship mindfulness in the effect of perceived interparental relationship on young adults' romantic relationships. In line with this purpose, this research was designed as a predictive relational research design, which is one of the relational screening methods. Within the scope of the research, in order to evaluate the perceived interparental relationship, ‘Perceived Parental Relationship Quality Scale’ and ‘Perceived Parental Conflict Scale’ specific to Turkish culture were developed to measure how young adults perceive the relationship quality and conflict between their parents, and validity and reliability studies were carried out. In the study, two separate hypothesis models were created with perceived parental relationship quality and perceived parental conflict in order to examine the effect of perceived interparental relationship on young adults' romantic relationship. The models were tested with structural equation modelling and the mediating role of positive childhood experiences and relationship mindfulness in the relationship between perceived parental relationship quality and perceived parental conflict with young adults' romantic relationship quality and relationship intimacy was examined. The study was carried out in a sample of young adults who were in romantic relationships (married, dating/ engaged or in a previous relationship). In the data collection process, the Perceived Parental Relationship Quality Scale and the Perceived Parental Conflict Scale developed by the researcher were used as predictor variables; the Perceived Romantic Relationship Quality Scale and the Intimacy in Romantic Relationships Scale were used to measure the romantic relationships of young adults as predicted variables; and the Positive Childhood Experiences Scale and the Mindfulness in Romantic Relationships Scale were used as mediating variables. SPSS 23 and AMOS 23.0 programmes were used for data analysis. When the findings related to the structural models tested in the study were examined, it was found that there was a significant relationship between the perceived parental relationship quality and the perceived romantic relationship quality and intimacy levels of young adults, and that both mindfulness in romantic relationship and positive childhood experiences mediated this relationship. At the same time, the relationship between perceived parental conflict and the perceived romantic relationship quality and intimacy levels of young adults was mediated by mindfulness in romantic relationship and positive childhood experiences. In short, it can be said that mindfulness in relationship and positive childhood experiences mediate the relationship between the perceived interparental relationship and young adults' own romantic relationships.