İslâmcılığın Türkiye Serüveni:Kadınların İlâhiyat Tecrübesine Katkıları

Abstract

İslâmcılığın Türkiye serüvenini incelerken göz önünde bulundurulması gereken başlıklar arasında kadın konusu gelmektedir. Ancak İslâmcılık denilince de bunun temellerinin Osmanlı'da atılmış olması, öncelikle meselenin Osmanlı'yı da dikkate alan tarihsel boyutuna gitmeyi kaçınılmaz kılmaktadır. Cumhuriyet dönemine gelince bu konuda söz konusu İslâmcılık cereyanının toplumsal yapıda görünür olması, din eğitimi kurumlarının açılması ve kadınların buralarda bulunmalarıyla mümkün olmaktadır. Bu amaçla konunun seyri takip edilirken söz konusu kurumların hangi zeminde ve hangi ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak açıldıklarının incelenmesi konumuz açısından önemlidir. Kız öğrencilerin kurumsal yapıya dâhil olmaları ise devlet ile halkın, modernleşme ile İslâm'ın din eğitimi kurumlarından sonra karşılaşmalarının diğer önemli bir veçhesini oluşturmuş ve oldukça sancılı süreçlerden geçerek bugüne gelmiştir. Kız öğrencilerin bu tür kurumlarda bulunmaları hem devletin halka karşı tavrının netleşmesinde, hem de halk ile devletin zaman zaman birbirinden uzaklaşıp zaman zaman da birbirine yaklaşma fırsatı yakalamasında önemli fonksiyon icra etmiştir. Söz konusu süreçte onların kamusal alanda bulunabilmelerinin mümkün olup olmadığı, bulunacaklarsa dinî kimlikleriyle olup olamayacakları, sayılarının ne kadar olacağı gibi normalde meseleye dâhil olmaması gereken konular da hep tartışma alanına çekilen hususlar arasında yer almıştır.

When we study the adventure of Islamism in Turkey, among other things we need to have a look on is the issue of women. However, the roots of the subject lies in Ottoman times, hence we have to go back to Ottoman times and to have a historical understanding of the issue. In the Republican times the issue started when Islamic institutions were opened and women appeared in the Islamic movements after they started to show up in Islamic intuitions. Hence it is also important to study the causes and conditions why these institutions were opened. Another important subject to study is how female students became part of these institutions, how state and people confronted each other in the process of modernization since all these processes were quite problematic for both sides. The participation of the girls in these institutions made states' approaches to Muslim masses more crystallized. This process sometimes caused the state alienating the Muslim masses from itself and sometimes created an opportunity to close the gap between the state and people. In these process some other interesting subjects that will be studied are whether women could show their Muslim identity in the government offices, what will be the number of the female students. These are subjects that causes a lot of unnecessary tension will be covered in this article.