Karafi’nin “El-İhkam” adlı eseri çerçevesinde fetva- kaza mukayesesi

Abstract

KARÂFÎ'NİN el- İHKÂM ADLI ESERİ ÇERÇEVESİNDE FETVA-KAZA MUKAYESESİ ADLI TEZİN ÖZETİ Tez bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Karâfî'nin hayatı, hocaları, eserleri ve dönem ile ilgili şartların Karâfî'nin fikiri sisteminin oluşmasında katkısı olduğu düşünüldüğü için, yedinci yüzyılda siyasi ve fıkhî-adlî durum hakkında da bilgiler verilmektedir. Giriş kısmında ayrıca İhkam'ın şeklî özellikleri hakkında da malumat bulunmaktadır. Tezin birinci bölümünde fetva ve kaza kavramları hakkında sunulmaktadır. Bunlar fetva ve kazanın sözlük anlamları, terim anlamları, Fetva ve kaza faaliyetiyle ilgili terimler, bu müesseselerin meşruiyyet kaynakları, Fetva ve kazanın hükmü ile fetva ve kazanın fıkıh kitaplarının sistematiğindeki yeri konularıdır. Çalışmanın asıl konusunu oluşturan, İhkâm çerçevesinde fetva-kaza mukayesesi ise ikinci bölümde incelenmektedir. Tezimizin sekiz başlık halinde planlanan bu kısmında fetva ve kazanın; mahiyetleri, ilgili oldukları alanlar, hükme varırken dayanılan deliller, bağlayıcılık, Hz. Peygamber'in fiilleri, ifta ve kaza faaliyetinde bulunacak kişiler, nakz edilip edilememeleri ve takip edilen usul ve edeb açısından mukayeseleri yapılmaktadır. Son olarak değerlendirme ve bibliyografya ile tez nihayete ermektedir

The thesis has an introduction and two chapters. In the introduction, information is given about Karâfî's life, his teachers, his books and the political and legal conditions of seventh century considering that these conditions had an impact on Karâfî's conseptual system. There is also information about Ihkâm's formal characteristics in the introduction. In the first chapter of the thesis general information about the consepts of fatwa and kaza is presented. The topics covered include the following: The literary meanings of fatwa and kaza, terminological meanings, the terminology of activities conserning fatwa and kaza, the source of legitimacy for the institution of fatwa and kaza, the value of fatwa and kaza and their place in the system of Fıkh Books. The comparasion between fatwa and kaza within the frame work of Ihkâm which is the main topic of the study is examined in the second chapter. The following issues are explored in this study under eight titles: The features of fatwa and kaza, their relevance, the evidences used in the construction of judgement, their binding power, the acts of Prophet Muhammed, the Persons who are qualified to issue fatwa and kaza, the issue of invalidation and their comparasion regarding the method and the manners applied. The thesis ends with evaluation and bibliography.