İl ve Bölgeler Düzeyinde Endikasyon Dışı İlaç Kullanımının Araştırılması

Abstract

Amaç: İlaçların ruhsat aldıkları alan dışındaki farklı endikasyon, doz, uygulamaşekli, yaş grubu, özel popülasyon vb. kullanımları “endikasyon dışı ilaçkullanımı” (EDİK) olarak adlandırılır. Bu çalışmada EDİK'in Türkiye’de farklı illerve bölgeler düzeyinde incelenmesi amaçlandı.Metot: 2011 yılında Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna EDİK başvurusuyapılmış toplam 5681 başvuru kaydı incelendi. Bu başvurular il ve NUTS-1(Nomenclature of Territorial Units for Statistics) bölgesi düzeyinde; hastalarınyaşı, cinsiyeti, başvurunun yeri, zamanı vb. özellikleri ve her bölgede en sıkbaşvurusu yapılan ilk beş ilaç bakımından ayrıntılı olarak değerlendirildi.Bulgular: EDİK başvurularının %81,6’sının üniversite hastanelerinden geldiğive başvuruların daha çok takvim yılının 2. çeyreğinde yoğunlaştığı saptandı.Güneydoğu Anadolu Bölgesi hariç diğer tüm NUTS-1 bölgelerinde başvurusuyapılan hastaların yaş ortalamasının 30’un üstünde olduğu ve hastalarınçoğunluğunu (%55,1) kadınların oluşturduğu tespit edildi. Kurumsal düzeydeEDİK başvurularının en sık Batı Anadolu Bölgesinden (%34,9) yapıldığı ve bunuİstanbul (%26,5) ve Ege (%10,3) bölgelerinin izlediği belirlendi. İller bazında,her 1000 uzman hekim başına düşen başvuru oranı en fazla Çankırı (778,8), enaz ise İstanbul’da (20,0) saptandı. Her bir bölgede en sık EDİK başvurusuyapılan ilaçlar incelendiğinde, sıralaması bölgeler arasında değişmekle beraberen sık karşılaşılan ilaçların “rituksimab”, “mikofenolat mofetil” ve “iloprosttrometamol” olduğu bulundu.Sonuç: EDİK'in rasyonel kullanımı yerel özellikler de dahil bazı kritik faktörlerebağlıdır. EDİK başvurularının iller ve bölgeler düzeyindeki farklılıkları ilk kez buçalışma ile gösterilmiştir. EDİK’in işlevselliğinin arttırılmasında bu farklılıklarıngöz önünde bulundurulması gerekir. Elde edilen bu tespitlerin, söz konusufarklılıkların nedenlerini doğrudan ortaya koyacak yeni çalışmalara vedüzenlemelere ışık tutması beklenmektedir.Objective: The use of drugs outside the purpose for which they are approved, e.g. different indications, doses, administration forms, age groups, or special populations etc. is called "off-label drug use" (OLDU). This study aimed to investigate OLDU at provincial and territorial levels in Turkey. Methods: A total of 5681 applications submitted to the Turkish Medicines and Medical Devices Agency in 2011 were investigated. These applications were examined at provincial and NUTS-1 (Nomenclature of Territorial Units for Statistics-1) levels based on age, sex, time and place of application, etc. and top five most common drugs for each region. Results: OLDU applications were submitted mainly during Quarter 2 and 81.6% of them were from university hospitals. Except for "Southeastern Anatolia", the average age was >30-year in all regions and majority of patients (55.1%) were female. Applications were mostly submitted from "Western Anatolia" (34.9%), followed by "Istanbul" (26,5%) and "Aegean" (10,3%) regions at institutional level. The highest and lowest number of applications per 1000 specialist physician at provincial level were Cankiri (778.8) and Istanbul (20.0), respectively. While varying by rank among NUTS-1 regions, most commonly applied drugs were rituximab, mycophenolate mofetil, and iloprost trometamol. Conclusion: Rational OLDU practice depends on some critical factors including regional characteristics. This study is the first to show variations of OLDU applications at provincial and regional level, which need to be considered to improve functionality of OLDU. These findings are expected to shed light on new regulations and studies that will elucidate the causes of differences.