Öğretmenlerin özel okulda çalışma nedenleri : bir olgubilim çalışması

Abstract

Öğretmenlerin özel okulda çalışma nedenleri: bir olgubilim çalışması Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin özel okulda çalışma tercihlerine yön veren temel nedenleri keşfetmektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden olgubilim (phenomenology) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle seçilen ve hâlihazırda özel okullarda görev yapmakta olan 15 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcılarla birebir görüşmeler yapılmış; görüşmeler ses kaydına alınarak yazılı hâle getirilmiş ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde açık kodlama yoluyla elde edilen veriler, benzerlik ve farklılıkları temel alınarak kategorilere ve temalara dönüştürülmüştür. Araştırma bulguları, öğretmenlerin özel okul tercihlerinde ekonomik, mesleki ve kurumsal etkenlerin birlikte rol oynadığını ortaya koymuştur. Katılımcılar, başlangıçta atanamama gibi sistemden kaynaklanan mecburi koşullar ile geçim kaygısı gibi ekonomik zorunluluklar nedeniyle özel okullarda çalışmaya yöneldiklerini; ancak zamanla mesleki gelişim olanakları, yönetimin tutum ve yaklaşımları, kurum kültürü ve fiziki imkânlar gibi unsurların, bu tercihlerinin devam etmesinde belirleyici rol oynadığını ifade etmiştir. Bununla birlikte, özel okullarda uygulanan yıllık sözleşme sistemi nedeniyle öğretmenlerin iş güvencesine ilişkin kaygılar taşıdığı ve bu durumun uzun vadeli planlamalarını etkilediği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, özel okullarda öğretmen istihdamı politikalarının şekillendirilmesinde öğretmen beklentileri ve ihtiyaçlarının dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Araştırma, öğretmen tercihlerini etkileyen çok yönlü faktörlerin daha derinlemesine incelenebilmesi için farklı bölge ve okul türlerinde yapılacak ileri çalışmalara zemin oluşturabilecek niteliktedir.Teachers’ reasons for working in private schools : a phenomenological study The aim of this study is to identify the underlying reasons that guide teachers' preferences for working in private schools. The research is designed using the phenomenological method, one of the qualitative research designs. The study group consists of 15 teachers currently working in private schools, selected through the maximum variation sampling method. Data were collected through a semi-structured interview form developed by the researcher. One-on-one interviews were conducted with the participants, audio-recorded, transcribed, and analyzed using content analysis. During the analysis process, data obtained through open coding were transformed into categories and themes based on their similarities and differences. The findings of the study reveal that economic, professional, and institutional factors jointly influence teachers’ preferences for private schools. Participants stated that they initially chose to work in private schools due to personal necessities such as not being appointed to public schools and financial concerns. Over time, however, factors such as opportunities for professional development, administrative support, school culture, and physical conditions reinforced their preferences. Additionally, it was found that the annual contract system implemented in private schools creates concerns about job security, which affects teachers' long-term planning. The findings suggest that teacher expectations and needs should be taken into account in shaping employment policies in private schools. This study provides a basis for further research in different regions and types of schools to explore the multifaceted factors influencing teacher preferences in greater depth.