İkinci Karabağ Savaşının Rus basınına yansıması

Abstract

Azerbaycan halkının “Vatan Muharebesi” olarak adlandırdığı İkinci Karabağ Savaşı, Ermenistan ordusunun 27 Eylül 2020 tarihinde Azerbaycan askerî mevzilerine, sivil yerleşim yerlerine ve sivil altyapıya saldırmasıyla başlamış ve 10 Kasım 2020 tarihinde Rusya Federasyonu’nun arabulucuğuyla imzalanan “Üçlü Bildiri” ateşkes anlaşması ile son bulmuştur. 44 gün süren savaşın sonucunda Azerbaycan ordusu büyük bir askerî başarı sergileyerek Ermenistan tarafından işgal edilen topraklarını (Zengilan, Gubatlı, Cebrail, Şuşa) kurtarmış ve önemli haklar elde etmiştir. Azerbaycan ve Ermenistan ile yakın ilişkiler içerisinde bulunan Rusya Federasyonu bu süreçte AGİT Minsk grubu eş başkanı olarak aktif rol oynamıştır. Karabağ sorunun çözüme kavuşmasında Rusya Federasyonu ilk başlarda Ermenistan lehine bir tutum sergilese de ilerleyen süreçte Azerbaycan’ı karşısına almak istememiştir. Ermenistan, Rusya’yı savaşın içine çekmek istemiş, fakat Rusya iki ülkeye karşı denge politikası izlemiş ve iki ülke arasında ana arabulucu rolü üstlenmiştir. Çatışma bölgesindeki durumun siyasi ve diplomatik yollarla istikrara kavuşturulması için taraflara sık sık müzakere ve ateşkes çağrısında bulunmuştur. Türkiye’nin ise Azerbaycan’a her konuda destek olması, onun mücadelesini kararlı bir tavırla desteklemesi, Türkiye ve Azerbaycan’ın “tek millet-iki devlet” iradesine sadakatle bağlı kalması Rusya’yı rahatsız etmiştir. Savaş süresince Rus basınında Ermenistan lehine propagandalar yapılmış, Azerbaycan hakkında gerçek dışı haberler üretilmiş ve savaş süresince Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler yakından takip edilmiştir. Bu çalışmada, savaşın başladığı tarihten zafer gününe kadar Rus basınının etkin medya kuruluşlarınca yayımlanan İkinci Karabağ Savaşı, Karabağ Zaferi ve Türkiye-Azerbaycan ilişkileri ile ilgili haberler ve yorumlar incelenerek Rusya’nın bu süreçteki tutumu ve söylemleri değerlendirilecektir.

The Second Karabakh War, which the Azerbaijani people call the “Battle for the Homeland”, started with the Armenian army’s attack on Azerbaijani military positions, civilian settlements and civilian infrastructure on 27 September 2020 and ended with the “Trilateral Statement” ceasefire agreement signed with the mediation of the Russian Federation on 10 November 2020. As a result of the 44-day war, the Azerbaijani army demonstrated great military success and liberated the territories occupied by Armenia (Zangilan, Gubatli, Jabrail, Shusha) and gained important rights. The Russian Federation, which has close relations with Azerbaijan and Armenia, played an active role in this process as the co-chair of the OSCE Minsk Group. Although the Russian Federation initially adopted an attitude in favour of Armenia in the settlement of the Karabakh conflict, it did not want to confront Azerbaijan in the following process. Armenia wanted to draw Russia into thewar, but Russia pursued a policy of balance between the two countries and assumed the role of the main mediator between the two countries. Russia has frequently called on the parties to negotiations and a ceasefire to stabilise the situation in the conflict zone through political and diplomatic means. Russia, on the other hand, was disturbed by Turkey’s support of Azerbaijan in all matters, its resolute support for its struggle, and the loyalty of Turkey and Azerbaijan to the concept of “one nation-two states”. During the war, propaganda in favor of Armenia was made in the Russian press, untrue news about Azerbaijan was produced, and the relations between Turkey and Azerbaijan were closely followed during the war. In this study, Russia’s attitude and discourses in this process will be evaluated by analysing the news and comments on the Second Karabakh War, Karabakh Victory and Turkey-Azerbaijan relations published by the effective media outlets of the Russian press from the beginning of the war until the day of victory.