Zeki Demirkubuz ve Tutunamayanlar'ı Buluta Konan Ardıç Kuşu

Abstract

“Zeki Demirkubuz ve Tutunamayanlar”ı adlı tez çalışmam genel olarak Demirkubuz’un sinema karakterlerini “tutunamayanlar” tanımlaması bağlamında ele almaktadır. 1990’lı yıllarda “Genç Yönetmenler Kuşağı” olarak nitelendirilen akım içinde yer alan Zeki Demirkubuz’un sinemasını iyi tahlil etmenin en doğru yolu, o dönemin Türkiye’sinin fotoğrafını yansıtarak bunun sinemaya olan etkilerini ortaya koymak olduğundan tez çalışmasının ilk bölümü buna ayrılmıştır. Bu çerçevede tez çalışmasının “Türkiye’de 1990’lı Yıllarda Sinema” başlıklı ilk bölümünde; 1990’lı yıllar Türkiye’si ele alınarak sosyal, kültürel, siyasal ve toplumsal düzlemde yaşanan değişimlere yer verilmiştir. Bunun Türk sinemasına etkisinden söz edilerek Türk sinemasına genel bir perspektif içinde bakılmış ve “Genç Yönetmenler Kuşağı” irdelenmiştir. Çalışmanın “Zeki Demirkubuz ve Tutunamayanlar”ı başlığını taşıyan ikinci bölümünde ise; Demirbuz’un hayatı, düşünce dünyası, sinema dili, sinemasına etki eden unsurlar, sinema anlayışı, sinemasının sembolleri, auteur olarak Demirkubuz ve sinema karakterlerinin genel özellikleri ele alınmıştır. Yine bu bölümde tutunamayanlar ilk kez Oğuz Atay’la gündeme geldiğinden öncelikle edebiyatta, Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar romanı bağlamında ele alınarak Atay ve Tutunamayanlar romanı mercek altına alınmıştır. Tutunamayanlar kavramsal düzlemde tanımlandıktan sonra Atay’la Demirkubuz karşılaştırılarak Zeki Demirkubuz’un karakterlerinin bu bağlamda genel bir tahlili yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise Demirkubuz’un yedi filminin konusu anlatılarak çözümlemesi yapılmıştır. “Zeki Demirkubuz Filmlerinin Çözümlemesi ve Karakterlerin Analizi” başlıklı bu kısımda, çektiği yedi filmindeki başrol ve yan rollerdeki karakter ele alınarak analiz edilmiştir. Demirkubuz’un son filmi “Kıskanmak” henüz gösterime girmediği için bu çalışma içerisinde yer almamıştır. Tez çalışmasının son bölümde “Buluta Konan Ardıç Kuşu” adlı filmim bu çerçevede kurumsal ve biçimsel özellikleriyle tartışılmış; filmimin amacı, ortaya konulma süreci, çekim teknikleri ve biçimsel yapısı anlatılmıştır.

My thesis named ‘Zeki Demirkubuz ve Tutunamayanlar’ generally analyzes Demirkubuz’s cinema characters in relation to ‘tutunamayanlar (those who cannot survive). Zeki Demirkubuz is placed in the current of ‘Young Directors’ in the 1990s. Therefore, the best way for me to be able to analyze his cinema was by reflecting the geography of Turkey and its effects on cinema so the first part of the study was allocated for this purpose. In this respect, in the first part of the study titled ‘Cinema in Turkey in 1990s’, Turkey of 1990 was analyzed by evaluating changes experienced on social, cultural, political and societal levels. Then, the effects of these on the Turkish cinema were analyzed and the Turkish cinema was looked at from a general perspective and ‘The current of young directors’ was analyzed. In the second part of the study titled ‘Zeki Demirkubuz and Tutunamayanlar’, Demizkubuz’s life, ideas, cinema language, the factors that affected his cinema, his understanding of cinema, cinema symbols, Demirkubuz as an auteur, and the general features of his cinema characters were analyzed. Again, since the concept of ‘tutunamayanlar’ came into attention for the first time with Oğuz Atay, Atay’s novel ‘Tutunamayanlar’ and the concept of ‘tutunamayanlar’ were analyzed. After defining the concept of ‘tutunamayanlar’ on a conceptual level, Atay and Demirkubuz were compared and Demirkubuz’s characters were analyzed in this respect. In the third part, Demirkubuz’s seven movies were described and analyzed. In this section named ‘The Analysis of Zeki Demirkubuz films and Characters’, the characters of seven lead and side roles in his seven films. Since Demirkubuz’s latest movie ‘Kıskanmak (Jealousy)’ has not been released yet, it was not included in this study. In the last part of this study, the movie ‘Buluta Konan Ardıç Kuşu (The Thrush that landed on a cloud)’ wasa discussed for its a conceptual and formal characteristics, and the purpose of the movie, how long it took to shoot it, shooting techniques, and its structural features were reported.