TÜRKİYE'DE BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ BİLGİ DÜZEYİ VE BES'E KATILIMDA DEVLET KATKISININ ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Abstract

Bireysel emeklilik sistemi dünyada gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sosyal güvenlik sistemlerinde ortaya çıkabilecek olumsuzlukların giderilmesinde önemli bir işleve sahiptir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde refah düzeylerindeki artışla birlikte insan ömrünün uzaması, yaşlı nüfusundaki artış ile birlikte sosyal güvenlik sisteminde ortaya çıkabilecek muhtemel olumsuzlukların telafisi için özel bireysel emeklilik sistemleri önem kazanmıştır. Bu sistem bazı ülkelerde zorunlu bazı ülkelerde ise gönüllük esasına bağlı olarak işlemektedir. Ülkemizde bireysel emeklilik sistemi 2001 yılında başlamıştır. İlk yıllarda BES'e katılımların az olduğu görülmekle birlikte 1 Ocak 2013 itibariyle devletin katılımcılara yüzde 25 oranında katkıda bulunması BES'e katılımları olumlu yönde etkilediği açıktır. Ancak BES'in yaygınlık ve bilinirlik düzeyinin düşük olduğu belirlenmiş ve bilinirlik düzeyinin artması ile birlikte katılımların daha da artacağı anlaşılmıştır. Bu çalışmada ülkemizdeki BES sistemi değerlendirilerek devlet katkısının başlaması ile birlikte katılımlardaki artış oranları ele alınmış ve devlet desteklerinin BES'in gelişiminde etkili olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun için Bireysel Emeklilik Gözetim Merkezi Verileri incelemiştir. Ayrıca çalışma kapsamında BES'in bilinirlik düzeyi de belirlenmeye çalışılmıştır.

The private pension system has important function to overcome problems that may arise in the social security system in developed and developing countries. Private pension systems have gained importance to compensate possible negativeness in social security system in both developed and developing countries, with an increase in the level of welfare and prolongation of human life, increase in the elderly population. This system depends on mandatory in some countries and voluntary basis in some countries. The private pension system (PPS) has been started in 2001 in our country. While the contribution to PPS was less in the first years, it is clear that state 25 percent contribution to PPS which has been started after 1 January 2013,has positively affected the participation of PPS. However, research shows that awareness and attendance of PPS are low level in Turkey and increase of awareness will have a positive effect on participation to PPS. In this study, we evaluated BES system in our country, and rate of increase in attendance to PPS with the start of state contribution. It is determined that whether state contribution to PPS has effective for the development of PPS. For this, pension monitoring center statistics were examined. In addition to this, the study also attempted to determine the level of awareness of the PPS.