Merkez bankası bağımsızlığı politikalarının, enflasyon ve makroekonomik performans üzerindeki etkisi

Abstract

Merkez bankası bağımsızlığı kavramı, özellikle Bretton Woods sisteminin çöküşünden sonra ekonomik istikrar tartışmalarında önemli bir yer edinmiştir. Petrol krizlerinin neden olduğu enflasyon baskıları karşısında Keynesyen mali politikalarının yetersiz kalmasıyla birlikte, bağımsız merkez bankalarının uyguladığı parasal politikaların fiyat istikrarını korumada kritik bir rol oynaması dikkat çekmiştir. Araştırmalar, merkez bankası bağımsızlığının enflasyonu azaltmada etkili olduğunu göstermekle birlikte, kalıcı fiyat istikrarı için mali disiplin ve güçlü makroekonomik göstergelerin gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu araştırma, merkez bankası bağımsızlığı etrafındaki uluslararası uygulamaları ve teorik temelleri inceleyerek, bu kavramın ekonomi politikalarındaki rolünü ele almaktadır. Özellikle, Türkiye'de 4651 sayılı Kanun gibi yasal düzenlemelerin, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) bağımsızlığını güçlendirmeyi hedeflemiştir. Ayrıca, merkez bankası bağımsızlığı, enflasyon kontrolü ve makroekonomik göstergeler arasındaki karmaşık ilişkileri anlamak için kurumsal yapılar ve ekonomik değişkenler üzerine odaklanan bu araştırma, politika yapıcılar ve ekonomi yöneticileri için önemli içgörüler sunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, uluslararası deneyimlerden ve yerel gelişmelerden elde edilen bilgileri sentezleyerek, merkez bankası bağımsızlığının enflasyon yönetimi ve makroekonomik istikrar üzerindeki etkilerini analiz etmektedir.The concept of central bank independence has gained significant prominence in discussions on economic stability, particularly since the collapse of the Bretton Woods system. In the face of inflationary pressures caused by oil crises and the inadequacies of Keynesian fiscal policies, independent central banks' implementation of monetary policies has been noted for its critical role in maintaining price stability. Research indicates that while central bank independence effectively reduces inflation, the necessity of fiscal discipline and strong macroeconomic indicators for sustaining price stability is emphasized. This thesis examines international practices and theoretical foundations surrounding central bank independence, addressing its role in economic policies. Specifically, legislative regulations such as Law No. 4651 in Turkey aimed to strengthen the independence of the Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT). Moreover, this research focuses on institutional frameworks and economic variables to understand the complex relationships between central bank independence, inflation control, and macroeconomic indicators, providing valuable insights for policymakers and economic managers. In conclusion, this thesis synthesizes information from international experiences and local developments to analyze the impact of central bank independence on inflation management and macroeconomic stability.