Döviz kuru sistemleri ve ödemeler bilançosu ile ilişkisi

Abstract

DÖVİZ KURU SİSTEMLERİ VE ÖDEMELER BİLANÇOSU İLE İLİŞKİSİ Ülkeler, aralarındaki ekonomik faaliyetleri gerçekleştirmek için değişim aracı olarak yabancı paraları kullanırlar. Her ülke yabancı paraların kendi para birimi karşısındaki değerini kullandığı döviz kuru sistemi ile belirler. Bazı ülkeler kurların belirlenmesinde sıkı politikalar uygularken bazıları da esnek politikalar kullanabilmektedir. Kur sistemlerinin kullanımında etkin olan unsurlardan biri ödemeler bilançosu denkliğidir. Döviz kurlarında ki aşırı değerlenme ve değer düşüklükleri ödemeler bilançosu dengesine zarar verebilmekte ve ülkelerin uluslararası düzeyde borcunu artırabilmektedir. Duruma tersinden bakıldığında ise bir ülkenin yurt dışı mal veya hizmet alış ve satışlarındaki önemli değişimlerde döviz kurlarını etkileyebilmektedir. Bu tez çalışmasında döviz kuru sistemleri ile ödemeler bilançosu gelişmelerinin birbirlerini etkileme derecelerinin tespit edilmesi amacıyla, döviz kuru sistemleri ve ödemeler bilançosu ana ve alt kalemleri öncelikli olarak tanıtılmış daha sonra döviz kuru ve ödemeler bilançosu gelişmeleri tarihi süreç içinde incelenmiştir. Son olarak döviz kuru sistemlerinin ödemeler bilançosu ile olan ilişkisinin tespiti amacıyla 1992:01-2009:12 dönemini kapsayan bir ekonometrik çalışma yapılmıştır. Gerek tarihi sürecin incelenmesi gerekse de yapılan ekonometrik çalışmada, ödemeler bilançosunun bazı kalemleri statik bir yapıya sahip olup farklı döviz kuru sistemlerinden etkilenmediği , bazı ödemeler bilançosu kalemleri ise dinamik yapıda olup kullanılan döviz kuru sistemine göre etkilenme ve etkileme derecesinin değişebildiği sonucuna ulaşılmıştır.

RELATION BETWEEN EXCHANGE RATE SYSTEMS AND BALANCE OF PAYMENT Countries use foreign money systems as exchange tool in order to realise their economical activities.Every country determine the equivalent of their money unit by exchange rate system. Some countries can use the firm policies the others can use flexible policies to fix the exchange values.One of the active elements in exchange system usage is paying financial statement equality.The extreme appraisal and value decrease in foreign exchange can damage paying financial statement equality and increase the countries international level of debt.By looking at the reverse side of the situation one country`s important changes in buying and selling of native country goods or service. In this thesis study in order to evaluate the influence degree of exchange rate systems and paying financial statment improvements on each other firstly all exchange rate systems and balance of payment main and inferior items is introduced and then foreign exchange and balance of payment improvements is evaluated within the historical process.And finally an econometrical study ,including 1992:01-2009-12 period,is done in order to determine the relation of foreign exchange systems with balance of payment. Both at the study of historical process and the econometric study some items of balance of payment has static form and and isn`t being influenced by different Exchange rate systems and some payment items are dynamic and the degree of affection and influence can change according to the used Exchange rate systems is the conclusion received.