İbn Sina’nın Er-Risale Fi’l-Hudud isimli eseri türü içindeki yeri ve önemi

Abstract

Bu çalışma, İbn Sînâ'nın felsefî kavramların tanımlarına dair yazmış olduğu er-Risâle fi'l-Hudûd isimli eseri ana çerçevesinde yine onun diğer eserlerinde tanım konusunun ele alınış şeklini, kendisinden önce ve kendisinden sonra bu konuda eser kaleme almış diğer İslam filozoflarının çalışmaları ile mukayeseli bir şekilde vermeyi ve İbn Sînâ'nın bu noktadaki yetkinliğini ve tesirini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Evvelâ felsefî literatürde tanım konusunun nasıl ele alındığı incelenmiş, daha sonra İslâm filozoflarından bu konuyu ele alan ve bu konuda eser veren filozofların eserleri incelenmiştir. Bu inceleme İbn Sînâ öncesinde ve sonrasında eser kaleme alan filozoflar olarak iki aşamalı bir şekilde yapılmıştır. Daha sonra İbn Sînâ'nın diğer eserlerinde tanım konusunun nasıl işlendiği araştırılıp tezin ana konusu olan er-Risâle fi'l-Hudûd isimli eser geniş olarak ve tamamının tercümesi de verilmek sureti ile tanıtılmıştır. Burada gerekli yerlerde kavramların Aristo vb. ilk dönem Grek filozoflarında ve yine filozofun (İbn Sînâ'nın) diğer eserlerinde nasıl tanımlandığı da belirtilmiştir. İkinci bölümün ikinci başlığı altında risâlenin yazmaları hakkında bilgi verilmiştir. Peşinden eserin farklı dillere yapılan çevirileri hakkında bilgi verilerek risâlenin diğer İslâm filozoflarının tanım eserleri ile mukâyesesine geçilmiştir. Bu bölümde filozofların ele aldıkları kavramlardan ortak olanlar ile birinde bulunup diğerinde bulunmayan kavramlar belirtilerek bunlar arasındaki tanımlama farklılıklarına ele alınan her iki filozofun tanımlaması da verilmek sureti ile değinilmiştir. Sonuç bölümünde ise İbn Sînâ'nın eserinin diğer filozofların eserlerine nazaran daha sistematik ve oturmuş olduğu vurgulanarak tez tamamlanmıştır.OF THESİS This study examines Avicenna's book on the definitions of philosophical concepts, Risala fi al-Hudud. It also analyzes his 'definitions' in his other works in a comperative manner with those of other Islamic philosophers before and after him. It aims to investigate Avicenna's significance and impact on later philosophers. First, I rewiew the literature on definitions by examining the works by Islamic philosophers. I then analyze Avicenna's works on definitions, focusing on his Risala fi al-Hudud; this examination includes the translation of the entire book. I also compare the Risala with some Greek philosophers' accounts, including that of Arisotle. In Chapter 2, I first discuss the Risala's manuscripts and its translations. I then compare it with those of other Islamic philosophers. In the last chapter, I conclude that Avicenna's work is more systematic and mature than the lat