Psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel vatandaşlık davranışı ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde güvenin rolü

Abstract

kolojik sözleşme, örgüte güven, örgütsel vatandaşlık davranışı, işten ayrılma niyeti ÖZET PSİKOLOJİK SÖZLEŞME İHLALİNİN ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞI VE İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE GÜVENİN ROLÜ Günümüz örgütlerinde, yönetim ile çalışan arasında amaç ve işbirliği gerekliliği tartışma götürmemektedir. Bu işbirliğinin sağlanması için ise hem yönetimin (örgütün) hem de çalışanın birbirlerinin beklentilerini karşılıklı olarak karşılaması gerekmektedir. İşte psikolojik sözleşme, çalışan ile yönetim arasında daha işe alım sürecinde yapıldığı varsayılan, çoğu zaman konuşulmayan, üstü örtülü kalan, karşılıklı beklentileri temel alan, öznellik ve değişkenlik gösteren psikolojik anlaşmayı ifade etmektedir. Örgütün ya da çalışanın bu beklentileri karşılamasındaki başarısızlık ise psikolojik sözleşmenin ihlal edilmesi anlamına gelmektedir. Psikolojik sözleşmenin ihlali ile birlikte çalışanın örgüte ve yönetime karşı olan tutum ve davranışlarında bazı olumsuz durumlar ortaya çıkmaktadır. Bunlar yalnızca gerginlik ve huzursuzluktan başlayıp, anti sosyal davranışlara, biçimsel ve fazladan rol performasında düşüşlere ve hatta örgüt ile ilişkinin sonlandırılmasına kadar gidebilmektedir. Buradan hareketle yapılan çalışmada, psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel vatandaşlık davranışı ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkileri incelenmiş, örgütsel açıdan birçok olumsuzluğun etkisini azalttığı varsayılan güvenin varlığında ise bu etkilerin durumu değerlendirilmiştir. Name and Surname: Emre İŞÇİ Field: İşletme Programme: Management and Organization Supervisor: Professor İnci Erdem ARTAN Degree Awarded and Date: Doctorate – February 2010 Psychological contract, organizational trust, organizational citizenship behaviour, intent to leaveROLE OF TRUST IN VIOLATION OF PSYHOLOGICAL CONTRACT’S EFFECT ON ORGANIZATIONAL CITIZENSHIP BEHAVIOUR AND INTENT TO LEAVE In contemporary organizations, the need of unity in objectives and cooperation between employees and managers is quite clear. And to establish this kind of cooperation, both employees and organization have to satisfy their expectations mutually. And the term of psychological contract expresses the psychological agreement, which supposed to start in the process of recruitment, mostly not spoken about and stays covered, shows changeability and subjectivity. In the case of employee’s or organization’s failure about meeting the expectations, means the violation of psychological contract. By the violaiton of psychological contract, some negativity emerge on employee’s attitude and behaviours towards the organization. These may start with simpy anxiety or uneasiness of mind and may follow to anti-social behaviours, decline in-role and extra-role performance, even termination of the relation with the organization. Therefore, violation of psychological contract’s effects on citizenship behaviour and intent to leave are detected, and these effects are evaluated in the case that “trust” presumed to ease many organisational negativity, exists.