Stokların iç denetimi ve ilaç sektöründe bir örnek uygulama

Abstract

TEZİN ÖZETİ (Stokların İç Denetimi) Bu tez çalışmasının konusunu, ilaç işletmesinde stok kalemlerinin iç denetiminin nasıl yapıldığı oluşturmaktadır. Giriş ve sonuç bölümleri haricinde, çalışma 4 ana bölümden ve uygulama kısmından meydana gelmiştir. İlk bölümde ilaç sektörü hakkında verilmiş, ikinci bölümde denetim faaliyeti tanımlanarak, türleri ifade edilmiş ve denetimin önemi vurgulanmıştır. Üçüncü bölümde stokların tanımı yapılmış, türleri belirtilmiş ve Tek Düzen Hesap Planı'na göre sınıflaması yapılarak, konu ile ilgili olarak ilaç sektöründen örnekler verilmiştir. Dördüncü bölümde, stok kalemlerinin iç denetiminin nasıl yapıldığı açıklanmıştır. Beşinci bölümde ise, bir ilaç işletmesinde uygulamada bu denetimin nasıl gerçekleştirildiği açıklanarak çalışma tamamlanmıştır. İncelemenin gerçekleştirildiği ilaç işletmesinde, iç denetim faaliyeti iki yönde yapılmaktadır. Çalışmanın ilk boyutunu, fiziksel olarak stok varlıklarının sayımı, sayım sonuçlarının kaydi stoklarla karşılaştırılması, var olan stok farklarının nedenlerinin araştırılması ve farkların düzeltilmesi işlemleri oluşturmaktadır. Bu bakımdan açıklanan denetim çalışmasına Miktar Denetimi denmektedir. Dolayısıyla, stok kalemleri olan ilk madde ve malzemeler, yarı mamuller, mamuller ve diğer stok kalemlerinin denetimleri bu kısımda açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci yönü ise, Belge Düzeni ve Kayıt Kontrolüdür. Bu kısımda, ilgili tüm stok kalemlerinin alımı-satımı için düzenlenen fatura ve sevk irsaliyesi gibi belgelerin varlığı ve düzeni yanında, işletmenin stoklarla ilgili olarak düzenlediği ve dahili belge diye tanımladığı bilgisayar aracılığıyla düzenlenen veya el fişleriyle tutalan belgelerin varlığı, saklanması ve onay durumları inceleme konusu yapılmıştır. Ayrıca muhasebe kayıtlarının, zamanında ve hatasız kayıtlara alınıp alınmadığı da kontrol edilmiştir. Kısacası, ilaç işletmesinde kullanılan her türlü belge burada açıklanmış ve kayıt nizamı ile ilgili örnekler verilmiştir. Üretim işletmelerinde ve bu işletmelerden biri durumunda olan ilaç işletmelerinde stoklar çok büyük öneme sahip aktif varlıklarındandır. Bu amaçla, işletme içinde sürekli iç denetimleri (yani takip ve kontrolleri) yapılmalıdır. Hızlı rekabetin olduğu ilaç pazarında bu amaçla, ancak etkin bir iç denetim departmanı kuran ve bu anlamda iç kontrol yapısını aktif halde tutan işletmelerin başarılı olacakları açıktır. Böylesi bir sisteme sahip işletmelerde mali tablolarda hatasız düzenlenmiş olacaktır. Ayrıca işletmelerin gerek faaliyetlerini gerçekleştirmesinde gerekse denetim departmanının kontrollerinde bilgisayar programlarının da önemi çok büyüktür. Bu bilgiler ışığında, iç denetim çalışmalarına gereken önemi veren işletmelerin ayakta kalmaları daha kolay olacaktır. Bu nedenle işletmelerin en önemli kalemlerinden biri olan stoklarını da kontrol altında bulunduran işletmelerin en az hata ile çalışması da sağlanmış olacaktır. THE

OF THE THESIS (Domestic Inspection of Stocks) The subject of this study is bout how the stock units are domestically inspected in a medicine enterprise. Excluding the entrance and conclusion phases the study consists of 4 main parts and application part. In the first phase general information is given about medicine sector, in the second phase inspection operations are defined, the types are given and the importance of inspection is emphasised. In the third phase the definition of stocks are given, their types are explained, classified according to Comparability Accounting Plan, and examples are given from the medicine sector related with the subject. In the fourth phase how the inner inspection of stock units are realised is declared. In the fifth phase explaining how this inspection is applied in medicine enterprises concludes the study. In the medicine enterprise where the study is realised, the domestic inspection is made in two directions. The first dimension of the study is counting the existing stocks physically, comparing the results with registers, investigating the differences in stocks and correcting the differences. In this point of view the explained inspection study is called Quantity Inspection Therefore the inspection of first material and materials, semi-products and products consisting of stock units are declared in this phase. The second direction of the study document Arrangement and Register control. In this phase In this phase, the existence and arrangement of invoices and shipment documents arranged for purchasing or selling all stock units, and the existence of the documents created by computer or by hand the enterprise has arranged about the stocks, which are called domestic documents are investigated. In addition another inspection is conducted if the accounting registers are registered in time. In summary all documents used in medicine enterprises are explained in here and examples are given about registration order. In production facilities and especially in medicine enterprises stocks are very important active assets. For this reason their domestic inspections (their controls) should be done continuously. It is evident that enterprises, which create an effective domestic inspection mechanism, will be successful in this market where the competition is very high. Enterprises with such a system will also have faultless financial tables. In addition computer programs play a vital role in both activities operations and controlling the inspection department. In light of this information, the enterprises that give importance to domestic investigation will survive more easily. Therefore the enterprises which control the stocks will work with less errors.