Duygusal ve sosyal başa çıkma olarak harcama ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması ve psikometrik yönden incelenmesi

Abstract

Başa çıkma davranışları psikolojik danışma hedefleri açısından önemli bir yer tutmaktadır. Bu davranışlar, olumlu olabildiği gibi olumsuz da olabilmektedir, örneğin madde kullanımı, sosyal medyanın aşırı kullanımı olumsuz başa çıkma davranışlarındandır (Folkman & Moskowitz, 2004). Harcama davranışı da sağlıksız başa çıkma yollarından olabilmektedir. Psikolojik danışmanların danışanların harcama davranışlarını anlamaya ihtiyaçları vardır. Literatürde harcamanın pozitif bir etkisi olabileceği belirtilse de negatif etkilerinin gözardı edilmesi doğru değildir (Carver ve ark, 1989). Bu çalışmada Rice ve arkadaşları (2019) tarafından geliştirilen Duygusal ve Sosyal Başa Çıkma olarak Harcama Ölçeği’nin uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapılmaktadır. Yetişkinlere yönelik olarak geliştirilen bu ölçeğin uyarlama çalışmasına yaşları 18 ile 66 arasında değişen 467 kişi katılmıştır. Dilsel eşdeğerlik sonuçları ele alındığında Türkçe ve İngilizce maddelerin puanlamaları arasında korelasyon değerlerinin .50 ve .87 (p<.01) arasında değiştiği görülmektedir. Ölçeğin İngilizce ve Türkçe maddeleri arasında yüksek düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki gözlemlenmiştir (r= .86, p<.01). Açımlayıcı faktör analizi neticesinde üç faktörlü modelin oluştuğu ve toplam açıklanan varyansın %62 olarak çıktığı saptanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda modelin kabul edilebilir uyum değerlerine sahip olduğu görülmektedir. Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirlik katsayısı .88’dir. Ölçeğin benzer ölçek geçerliğini belirlemek için Kompulsif Satın Alma Ölçeği, Maddi Değerler Ölçeği ve Anlık Alışveriş Ölçeği kullanılmış ve aralarında anlamlı derecede pozitif ilişki bulunmuştur. Duygusal ve Sosyal Başa Çıkma Olarak Harcama Ölçeği’nin madde analizi kapsamında madde toplam korelasyonları incelenmiştir. madde-toplam korelasyon değerlerinin .39 ile .72 arasında değiştiği ve değerlerin anlamlı olduğu görülmüştür (p<.01). Duygusal ve Sosyal Başa Çıkma olarak Harcama Ölçeği’nin Türkçe Formunun Türkçe çalışmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu ortaya çıkarmıştır.

Coping behaviors have an important place in terms of counseling goals. These behaviors can be either positive or negative. For example, substance use and excessive use of social media are negative coping behaviors (Folkman & Moskowitz, 2004). Spending behavior can also be an unhealthy way of coping. Counselors need to understand clients' spending behaviors. Although it is stated in the literature that spending can have a positive effect, it is not right to ignore its negative effects (Carver et al, 1989). In this study, the adaptation, validity and reliability measures of the Turkish form of the Spending as Social and Affective Coping Scale are examined. 467 people aged between 18 and 66 participated in the adaptation study of this scale, which developed for adults. Considering the linguistic equivalence results, it is seen that the correlation values between the scores of the Turkish and English items vary between .50 and .87 (p<.01). A high level of positive and significant correlation was observed between the English and Turkish items of the scale (r= .86, p<.01). As a result of the exploratory factor analysis, it was revealed that the total explained variance was 62%. Hence, items were grouped under three factors. In confirmatory factor analysis, it is seen that the model has acceptable fit values. The internal consistency reliability coefficient of the scale is .88. Compulsive Buying Scale, Material Values Scale, and Impulsive Shopping Scale were used to examine the convergent validity of the scale. There was a statistically significant and positive correlation. Item-total correlations were examined within the scope of item analysis of the Spending as Social and Affective Coping Scale.. Item-total correlation values were found to vary between .39 and .72 and the values were significant (p<.01). Findings have shown that the Turkish Form of the Spending Scale as Emotional and Social Coping is a valid and reliable measurement instrument that can be applied in Turkish studies.