Publication: Küreselleşme sürecinde Türkiye’de bölgesel kalkınma politikası : Batı Akdeniz örneği
Abstract
Küreselleşmenin zaman ve mekân kavramlarından bağımsız olarak yayılma göstermesi; dünya genelinde bölgesel farklılıkların artmasına, uygulanan politikaların yön değiştirmesine ve tavandan-tabana yerine tabandan-tavana politika anlayışının benimsenmesinde etkili olmuştur. Avrupa ülkelerinin, sanayileşme sonrası ortaya çıkan sermaye ihtiyacını karşılamak için girdikleri savaşlar, ülke ekonomilerini güçsüz hale getirmiş ve bölgesel eşitsizliklerin daha da artmasına neden olmuştur. Avrupa, zayıflayan ekonomilerini canlandırmak için çeşitli topluluk deneyimleri yaşayarak, ülkeleri Avrupa Birliği adı altında birleştirmiş ve birliği tek bir bölge olarak görmüşlerdir. Bölgesel kalkınmanın sağlanması için 1930’lu yıllarda kalkınma ajanslarını kurmuş ve kalkınma adına faaliyetleri desteklemek için de çeşitli fonlar oluşturmuşlardır. Ajansların verimliliğinin artırılması adına yaptıkları en önemli adımlardan biri ise İstatistikî Bölge Birimleri Sınıflandırması (NUTS) olmuştur. Türkiye’de Osmanlı İmparatorluğunun giderek zayıflamasıyla görülen bölgesel eşitsizlikler, imparatorluğun çöküşü, savaşlar, göç ve mübadele ile daha büyük boyutlara ulaşmış, özellikle Doğu-Batı arasındaki bölgesel eşitsizliklerde büyük farklılıklar meydana gelmiştir. Türkiye’ de görülen bölgelerarası farklılıkların giderilmesi ve kalkınmanın sağlanması için 1923 yılından itibaren çalışmalar yapılmıştır. Ancak planlı dönem öncesi yapılan çalışmalar, bölgesel kalkınmadan daha çok, savaşın yıkıcı etkilerinden kurtulma, savaş sonrası ekonomik büyüme, bağımsızlık ve ekonomik canlanma konuları ile ilgili olmuştur. 1960 yılından sonra kalkınma ve bölgesel kalkınmanın vurgulandığı beşer yıllık kalkınma planları hazırlanmıştır. Bölgesel eşitsizlikleri gidermek için NUTS sınıflandırması yapılmış ve 2006 yılında Bölgesel Kalkınma Ajansları’nı faaliyete geçirmiştir. Düzey 2 TR 61 olarak isimlendirilen ve Antalya, Isparta, Burdur illerini kapsayan Batı Akdeniz Bölgesi’nin sahip olduğu potansiyel değerlendirilememiş, bölgede yaşanan sorunlar ve coğrafi konum nedeniyle elde edilen verim eşit olarak dağıtılamamıştır. Bu durum bölgedeki iller ve hatta illerin kendi içindeki yerleşim alanlarında gelişmişlik farkının artmasına neden olmuştur. Bölgede faaliyet gösteren Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı, bölgesel eşitsizliklerin azaltılması ve bölge kalkınmasının sağlanması için çalışmalar yürütmektedir. lgelerarası Eşitsizlikler, Bölgesel Kalkınma Politikaları, Bölgesel Kalkınma Ajansları, TR61 Bölgesi.
Due to globalization shows creep independent from time and place; discrepancies are increased around the world, the direction of policies are changed and instead of ceiling to floor, floor to ceiling politic approach is adopted. European countries entered wars to meet their capital needs that springed after industrialization, because of this, regional disparities were increased and the country’s economy has became weak. For animating waning economies, Europe lived various communities experience, it merged the countries in the name of European Union and they saw the union like as a one region. By 1930 they established development agency for ensuring regional development and they composed lots of funds to support activities for development. One of the most important step for increasement of agency productivity was Nomenclatureof Units for Territorial Statistics.(NUTS). In Turkey, at time of the Ottoman Empire, local slimming, the empires collapse, wars, migration, exchange were sawn through empire’s gradually failure and they came to bigger dimension, especially inequalities between East and Westhad changed very much. Works were made for removing differences of regions and ensuring development in Turkey from 1923. But works that have made before pre-planned period were about getting rid of destructive effects of war, post war economic growth, individual and economic recovery issues; these works were not about regional development. After 1960 the five year development plans have been prepared, this plans emphasized development and regional development. For resolving regional disparities NUTS classification was made and the Regional Development Agencies were acted in at 2006. It was named Level 2 TR 61 and involves Antalya, Isparta, Burdur; West Mediterranean Region’s potential is not evaluated, output cannot be delivered equally because of the problems in the region and geographical location. This case has led to an increase in disparities at provinces in the region and even in residential areas in their provinces. The West Mediterranean Development Agency is operating at that region, it works to ensure the reduction of regional disparities and regional development engages. Key Words: Interregional Inequality, Regional Development Policies, Regional Development Agencies, TR61 Region.
Due to globalization shows creep independent from time and place; discrepancies are increased around the world, the direction of policies are changed and instead of ceiling to floor, floor to ceiling politic approach is adopted. European countries entered wars to meet their capital needs that springed after industrialization, because of this, regional disparities were increased and the country’s economy has became weak. For animating waning economies, Europe lived various communities experience, it merged the countries in the name of European Union and they saw the union like as a one region. By 1930 they established development agency for ensuring regional development and they composed lots of funds to support activities for development. One of the most important step for increasement of agency productivity was Nomenclatureof Units for Territorial Statistics.(NUTS). In Turkey, at time of the Ottoman Empire, local slimming, the empires collapse, wars, migration, exchange were sawn through empire’s gradually failure and they came to bigger dimension, especially inequalities between East and Westhad changed very much. Works were made for removing differences of regions and ensuring development in Turkey from 1923. But works that have made before pre-planned period were about getting rid of destructive effects of war, post war economic growth, individual and economic recovery issues; these works were not about regional development. After 1960 the five year development plans have been prepared, this plans emphasized development and regional development. For resolving regional disparities NUTS classification was made and the Regional Development Agencies were acted in at 2006. It was named Level 2 TR 61 and involves Antalya, Isparta, Burdur; West Mediterranean Region’s potential is not evaluated, output cannot be delivered equally because of the problems in the region and geographical location. This case has led to an increase in disparities at provinces in the region and even in residential areas in their provinces. The West Mediterranean Development Agency is operating at that region, it works to ensure the reduction of regional disparities and regional development engages. Key Words: Interregional Inequality, Regional Development Policies, Regional Development Agencies, TR61 Region.