Publication: Enflasyon ile mücadelede para politikası araçlarının etkinliği ve Türkiye uygulamaları
Abstract
Ö Z E T Fiyatlar genel düzeyindeki hızlı ve sürekli bir artışı belirtmek üzere kullanılan enflasyon, ekonominin yapısına ve içinde bulunduğu koşullara göre çok çeşitli kaynaklardan doğmaktadır. Ülkelerin sosyo - ekonomik yapısını olumsuz yönde etkileyen enflasyon konusunda çeşitli teoriler öne sürülmekte ve mücadelesi ile ilgili çözüm yolları aranmaktadır. Bu çerçevede yapılan çalışmanın birinci bölümünde enflasyonun mahiyeti, çeşitleri ve mücadelesinde uygulanan iktisat politikaları ile ilgili bilgi verilmiştir. İkinci bölümde bu politikalardan para politikası ile ilgili kuramsal görüşlere yer verilerek, tarihsel perspektif içinde para politikasının amaçları ve araçları ile bu araçların gelişimi ve etkinlikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Türkiye'deki enflasyon olgusu hakkında bilgi verilerek, enflasyonla mücadelede uygulanan para politikası ile bu politika çerçevesinde kullanılan araçlar analiz edilmiştir. Elde edilen sonuç, Dünyada ve Türkiye'de uygulanan ekonomi ve para politikaları ile bu politikalar çerçevesinde kullanılan para politikası araçlarının gelişimi büyük ölçüde benzerlik göstermektedir. Para politikası araçlarının etkinliği ise ülkeden ülkeye, ekonomilerinin gelişmişlik düzeylerine ve yapısal özelliklerine bağlı olarak değişmektedir. 1980 öncesi dönemde dolaysız araçlar temel para politikası aracı olarak kullanılırken, 1980-1988 dönemi dolaysız araçlardan dolaylı para politikası araçlarına geçiş süreci olmuş ve bir çok ülkede doğrudan kontroller kaldırılmaya başlamıştır. Finansal liberalizasyon hareketlerinin hızlanmaya başladığı 1988 sonrası dönemde ise finansal piyasaların gelişmesine paralel olarak, piyasa bazlı dolaylı para politikası araçlarının kullanımına ağırlık verildiği gözlenmektedir. Ancak bu araçların beklenilen ve istenilen etkinliğe ulaşması için yapısal sorunların çözümlenmesi, para ve sermaye piyasalarının tam anlamıyla gelişmesi gereklidir.
The inflation, which is used to indicate the fast and continuous increase in the market price levels, stems from various sources regarding the structure and the natural environment of the economy. Many theoretical ideas and solution procedures have been put forward to overcome the inflation which has a negative affect on the socio-economic structure of the countries. In the first chapter of this study, some information has been given with respect to general characteristics and types of the inflation and economic policies to fight with it. In the second chapter, money policy with respect to theoretical thoughts has been reviewed and the aims and means of the money policies in terms of their development and effectiveness have been investigated with the help of the historical perspective. Third chapter mainly deals with the general concept of inflation in Turkey, and analyse the money policies to struggle with the inflation and means regarding these policies. The obtained result shows that there is a close similarity between the applied economic and money policies in Turkey and in the World. This similarity also applies within the framework of development of the means regarding money policies. The effectiveness of the means of money policies ranges from country to country depending on the development level and structural features. While independent means were used to employ as main money policy before 1980, transformation process was experienced towards dependent money policies between 1980 and 1988. This led to removal of direct controls. After the period of 1988, during which there was fast move on the financial liberalisation, it was observed that market based dependent money policy means was heavily used with parallel to financial market development. However, it is required that the structural conflicts should be solved and money and capital markets must be improved so that this means to reach a desired level and effectiveness.
The inflation, which is used to indicate the fast and continuous increase in the market price levels, stems from various sources regarding the structure and the natural environment of the economy. Many theoretical ideas and solution procedures have been put forward to overcome the inflation which has a negative affect on the socio-economic structure of the countries. In the first chapter of this study, some information has been given with respect to general characteristics and types of the inflation and economic policies to fight with it. In the second chapter, money policy with respect to theoretical thoughts has been reviewed and the aims and means of the money policies in terms of their development and effectiveness have been investigated with the help of the historical perspective. Third chapter mainly deals with the general concept of inflation in Turkey, and analyse the money policies to struggle with the inflation and means regarding these policies. The obtained result shows that there is a close similarity between the applied economic and money policies in Turkey and in the World. This similarity also applies within the framework of development of the means regarding money policies. The effectiveness of the means of money policies ranges from country to country depending on the development level and structural features. While independent means were used to employ as main money policy before 1980, transformation process was experienced towards dependent money policies between 1980 and 1988. This led to removal of direct controls. After the period of 1988, during which there was fast move on the financial liberalisation, it was observed that market based dependent money policy means was heavily used with parallel to financial market development. However, it is required that the structural conflicts should be solved and money and capital markets must be improved so that this means to reach a desired level and effectiveness.